Gezond oud(er) worden begint met een gezond gewicht, zodat hart- en vaatziekten, kanker, alzheimer en beroertes minder kans krijgen om toe te slaan. Maar hoe ouder we worden, hoe moeilijker het lijkt om af te vallen. Hoe komt dat?

"Ons metabolisme piekt in de wieg en vanaf daar neemt het geleidelijk af. Lang werd ervan uitgegaan dat rond de meno- of penopauze ons calorieverbruik sterk vermindert, maar dat blijkt nu een misverstand", vertelt Jasper Alblas, voedingscoach en auteur van het Bodyhappiness Programma.

"Vrij recent bleek uit een groot internationaal onderzoek dat pas vanaf ons zestigste ons energieverbruik en daarmee ook ons calorieverbruik echt drastisch vermindert. Tussen ons twintigste en zestigste levensjaar gebeurt er dus eigenlijk niet zoveel spectaculairs."

“Wanneer je meer spieren hebt, verbrandt je lichaam meer calorieën, zelfs in rusttoestand.”
Jasper Alblas, voedingscoach

"Uit recent onderzoek naar veranderingen in het energieverbruik gedurende de levensloop blijkt inderdaad dat het calorieverbruik op volwassen leeftijd - tussen de twintig tot zestig - grotendeels stabiel blijft. Zelfs tijdens de zwangerschap verandert er niet veel, maar het energieverbruik daalt vervolgens bij volwassenen van boven de zestig", zegt Lisette de Groot, hoogleraar Voeding en veroudering aan de universiteit van Wageningen.

"Na deze leeftijd wordt de BMR, de ruststofwisseling, een stuk langzamer. Daaronder verstaan we de hoeveelheid calorieën die het lichaam verbrandt als het niet actief is. In rust verbranden we namelijk nog steeds calorieën. Dat komt doordat we ongemerkt alle essentiële processen in het lichaam, zoals de hartslag en ademhaling, op gang houden", legt De Groot uit.

"Al die processen worden echter trager als we ouder worden, dus verbruikt ons lichaam ook minder energie."

Wie meer sport, heeft meer spieren. Die spieren verbruiken meer energie dan vet.

Wie meer sport, heeft meer spieren. Die spieren verbruiken meer energie dan vet.
Wie meer sport, heeft meer spieren. Die spieren verbruiken meer energie dan vet.
Foto: Getty Images

Lichaam slaat energie sneller op als vrouw minder oestrogeen aanmaakt

"Dat mensen denken dat ze door de overgang dikker worden, is overigens niet zo raar. Gemiddeld vanaf ons veertigste neemt de hoeveelheid progesteron af, wat de werking van de schildklier kan vertragen. Vrouwen maken minder oestrogeen aan, waardoor het lichaam energie sneller opslaat als vet. En bij veel mannen zie je een buikje ontstaan door het afnemen van testosteron. Het gaat er dan niet zozeer om dat je minder snel calorieën verbrandt, maar dat de vetverdeling anders wordt en daarmee ook ons silhouet", voegt Alblas eraan toe.

"Daarbij bewegen we in die leeftijdsfase vaak ook wat minder. Wanneer we kind zijn of kinderen hebben, rennen we vaak de hele dag rond. Naarmate we ouder worden, verandert onze levensstijl en gaan we vaak steeds meer zitten, ook als we vrij zijn. Maar wie een gezond gewicht wil behouden, moet echt blijven bewegen."

Opa's en oma's die ongezond eten, hebben een slechte invloed op hun kleinkinderen.

Wandelen, fietsen en de trap nemen doen volgens Alblas vaak al een hoop. Intensief sporten is volgens hem echt niet altijd nodig. "De afname van testosteron zorgt overigens ook voor minder spiermassa. Wanneer je meer spieren hebt, verbrandt je lichaam meer calorieën, zelfs in rusttoestand. Spierweefsel verbrandt zelfs ruim vijftien keer zoveel als dat vetweefsel verbrandt!"

De voedingscoach geeft een voorbeeld: "Als een vrouw drie keer per week aan krachttraining doet, zal zij door haar toegenomen spiermassa na een half jaar dagelijks 30 calorieën meer verbranden. Maar oefeningen die de spierkracht behouden of vergroten zijn niet alleen gunstig voor de verbranding, ze houden ook de botten sterk en zorgen voor een goede houding, wat ons silhouet natuurlijk ook weer ten goede komt."