De branchevereniging van supermarkten CBL heeft een ranglijst gemaakt van de producten die wij Nederlanders het vaakst in ons winkelmandje stoppen. Consumenten kunnen zo zien hoe supermarkten werken aan duurzaamheid en gezondheid. Belangenorganisatie Foodwatch is kritisch en spreekt van slappe afspraken: "Veel woorden, weinig daden."

De Nederlandse supermarkten hadden in 2020 een omzet van in totaal 44,7 miljard euro. Dankzij de coronacrisis maakten de ketens meer winst. Maar wat kochten we nou eigenlijk het meest?

Het CBL zette de tien meest verkochte producten op een rij:

  1. Bier 1,5 miljard euro
  2. Voorverpakt vlees 1,48 miljard euro
  3. Brood 1,39 miljard euro
  4. Frisdrank 911 miljoen euro
  5. Zoute snacks 630 miljoen euro
  6. Melk 587 miljoen euro
  7. Eieren 393 miljoen euro
  8. Bananen 175 miljoen euro
  9. Paprika's 157 miljoen euro
  10. Komkommers 96 miljoen euro

De lijst werd donderdag gepubliceerd op een speciale site van de branchevereniging, waar ook meer te lezen valt over de producten.

De site is bedoeld om ontwikkelingen in de betreffende branche te laten zien, meldt de branchevereniging. De supermarkten willen consumenten meer vertellen over duurzaamheid en gezondheid.

"We willen laten zien wat er allemaal schuilgaat achter producten die je makkelijk in je winkelmandje legt", stelt Lisa Martis namens het CBL. "We staan er niet altijd bij stil wat daar allemaal bij komt kijken, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid en duurzaamheid. En dat leggen we graag uit op de website."

'Supers schetsen wel heel rooskleurig beeld'

De supermarktbranche wil natuurlijk graag laten zien dat ze goed bezig is op het gebied van gezondheid en duurzaamheid, reageert Elif Stepman van Foodwatch, die de levensmiddelenbranche op de voet volgt.

"Ze creëren hierbij echter een wel heel rooskleurig beeld. Uit de Superlijst Gezondheid 2020 en Groen 2021, waarbij onderzoeksbureau Questionmark bij de grootste supermarkten in Nederland heeft onderzocht hoe ze hun klanten duurzamer en gezonder helpen kiezen, komt een heel ander beeld naar voren."

Vooral reclame voor junkfood in folders

Zo heeft bijna geen enkele supermarkt adequate doelstellingen om meer gezonde producten te gaan verkopen. En in de folders zien we vooral reclame voor junkfood, aldus Stepman.

"Dus veel mooie woorden, maar geen daden. Hetzelfde geldt voor duurzaamheid. Alle onderzochte supermarkten zijn belangrijke afspraken over verduurzaming (zoals onder meer duidelijkheid over de herkomst van producten, maatregelen tegen ontbossing en het verminderen van verpakkingen) nog niet nagekomen. Ook zijn ze hierover niet voldoende transparant."

Overweldigend aanbod aan ongezond voedsel

Om echt te weten wat er in je winkelmandje zit, kun je beter naar onafhankelijk onderzoek of websites zoals die van het RIVM kijken, vindt de campagneleider van Foodwatch.

"Volgens het CBL doen supermarkten van alles om het gehalte aan suiker, vet en zout in de producten naar beneden te halen, via productverbetering. Het RIVM zegt echter dat de voedingsindustrie hier vooral veel te slappe afspraken over heeft gemaakt en er slechts kleine stappen worden gezet."

"Of kijk eens naar het aanbod in de supermarkt", vervolgt Stepman. "Duurzame en gezonde voeding zijn duurder, 70 procent van het aanbod bestaat uit bewerkt en ongezond voedsel, 82 procent van de aanbiedingen in de folders is ongezond. Dát is wat er uiteindelijk in je winkelmandje belandt. Het overweldigende aanbod en de marketing van ongezonde voeding heeft enorm veel impact op onze voedselkeuzes. De supermarkten dragen hiervoor een grote verantwoordelijkheid."