Siri, Alexa, leefstijl- en voedingsapps: e-healthtoepassingen zijn er inmiddels in allerlei soorten en maten. Ze zijn er voor iedereen, met of zonder ondersteuning van een professional. Gaan we echt gezonder eten door deze digitale oplossingen?

Uit onderzoek van de Universiteit in Wageningen blijkt dat consumenten gedurende de coronacrisis meer groenten, fruit en biologisch voedsel kochten. Het onderzoek werd uitgevoerd met de hulp van een app: FoodProfiler. Daarmee krijgen onderzoekers én consumenten meer inzicht in hun voedingspatronen.

Ook gebruiken steeds meer mensen digitale technologie om gezonder te leven. "Slim, want een betere weerstand, onder andere door gezond te eten, zorgt ervoor dat mensen beter om kunnen gaan met chronische ziektes en ook met acute ziektes zoals corona", zegt Ellen Kampman, hoogleraar Voeding en Ziekte.

"Het vastleggen van persoonlijke data en dit vervolgens inzetten voor persoonlijke ondersteuning of adviezen via - bijvoorbeeld - digitale health apps, kan de gezondheid(szorg) zeker bevorderen", stelt Jildau Bouwman, programmamanager Digital Health bij TNO: "Digitale gezondheidsapps kunnen consumenten ondersteunen en adviseren over hun gezondheid en voedingspatroon."

We gebruiken steeds vaker digitale middelen om te eten

Inmiddels beschikken veel van ons over smarthomeapparaten zoals Google Nest en Amazons Alexa die zorgen voor comfortabele oplossingen in het dagelijks leven. Apps voor het bestellen van boodschappen worden steeds populairder, ook omdat supermarkten, leveranciers en bezorgketens voor kant-en-klare maaltijden daar steeds vaker gebruik van maken.

Deze toepassingen brengen ons dus extra gemak en gezondheidsvoordelen. Althans: dat zou je denken. Bijvoorbeeld door bestelapps te koppelen met - al dan niet gepersonaliseerde - gezondheidsapps die rekening houden met bepaalde diëten en aandoeningen. En wanneer je je afvraagt ​​hoeveel gram suiker er in een donut zit, haal je gewoon je iPhone of iPad tevoorschijn en vraag je het aan Siri of Alexa.

Toch helpen smarthomeoplossingen ons niet altijd om gezonder te eten. Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat het mondeling bestellen van maaltijden ons juist ongezondere keuzes laat maken. Anne Klesse is marketingprofessor en universitair hoofddocent bij de Rotterdam School of Management. Ze doet onderzoek naar hoe we consumenten kunnen aansporen om 'betere' keuzes te maken: zoals voor gezondere of duurzamere producten.


Klesse: "Wanneer we keuzes maken bij het kopen van eten, zijn we vaker geneigd zijn om ongezonde dingen te kiezen, zoals chocoladetaart, in plaats van het gezonde alternatief, zoals een salade. Terwijl we best weten dat een salade beter is. Ik onderzoek hoe subtiele factoren, zoals de manier waarop we keuzes uitdrukken, van invloed kunnen zijn op de keuze die we maken door situaties waarin consumenten hun keuzes uitspreken, te vergelijken met situaties waarin consumenten hun beslissing aangeven met bewegingen, zoals het indrukken van een knop."

“We zagen dat mensen ongezondere keuzes maakten als ze hun keuze uitspraken, dan wanneer ze op een knop drukten, als alle overige factoren gelijk bleven.”
Anne Klesse, marketingprofessor



Het team van Klesse kocht bijvoorbeeld een verkoopautomaat en vroegen deelnemers een snack te kiezen door op een knop te drukken of door in een microfoon hun 'bestelling' in te spreken. "Zo konden we testen of alleen al het veranderen van de manier waarop consumenten hun keuze kenbaar maken, van invloed zou zijn op welke snack ze kiezen."

We maken ongezondere keuzes als we praten

Klesse: "We zagen dat mensen ongezondere keuzes maakten als ze hun keuze uitspraken, dan wanneer ze op een knop drukten, als alle overige factoren gelijk bleven. Een reden daarvoor zou kunnen zijn dat we meer intuïtieve keuzes maken als we praten." Wat ook interessant is, vindt de marketingexpert, is dat dit fenomeen verdwijnt wanneer mensen een vreemde taal moeten spreken, waarschijnlijk omdat het praten dan minder automatisch gaat.

"Omdat het gebruik van spraakgestuurde interfaces en Google-assistenten, zoals Alexa of Siri toeneemt, is het belangrijk dat we begrijpen of en hoe de manier waarop we keuzes maken - met onze handen of met onze stem - van invloed is op wat we kiezen.'

Toch kunnen 'digitale gezondheidsinterventies' - zoals apps die je kunt koppelen aan je smarthomesysteem en je telefoon en die ook met spraak te bedienen zijn zeker bijdragen aan een gezonder voedingspatroon. "Maar", zegt Bouwman (TNO) "Daarbij moeten we wel centraal blijven stellen dat iedereen uiteindelijk zelf de regie over zijn of haar eigen gezondheid heeft. Uiteindelijk is het de consument zelf die de keuzes maakt."