Nederlanders zijn dol op tomaten, komkommers en paprika's. Ook uien, wortels en roerbakgroenten worden veel verkocht in onze supermarkten, blijkt uit een top tien van onderzoeksbureau GfK. Maar wat weten we eigenlijk nog níét over de groenten die we het vaakst eten? Deze keer in de spotlights: sperziebonen.

Het eerste dat opvalt aan de sperzieboon is die gekke naam. Waar komt die vandaan? Volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands is 'sperzie' een verkorting van asperge. Sperziebonen werden een paar eeuwen geleden ook wel aspergieboontjes genoemd. De geschiedenis leert ons dat deze boontjes net als asperges met gesmolten boter en nootmuskaat werden gegeten. In die tijd kende men ze ook wel als slabonen, omdat ze vaak koud als salade werden opgediend met een sausje eroverheen.

Culinair columnist van Vrij Nederland Joël Broekaert deed onderzoek naar de geschiedenis van de boon in het algemeen en ontdekte dat de gewone boon uit Midden- en Zuid-Amerika komt. Deze groente wist nog voor de aardappel of tomaat een plekje te veroveren op onze borden. Bijna alle bonen die wij vaak eten, kidneybonen, zwarte, witte, bruine bonen, haricots verts, snijbonen en ook de sperzieboon stammen af van deze gewone boon: de Phaseolus vulgaris.

Sperziebonen aan de plant.

Sperziebonen aan de plant.
Sperziebonen aan de plant.
Foto: Shutterstock

Gekookte sperziebonen zijn heel lekker en veelzijdig

Sinds we de sperzieboon hebben ontdekt in Nederland, is deze niet meer weg te denken uit onze keuken. Dat komt waarschijnlijk doordat sperziebonen vergeleken met andere groenten een niet erg uitgesproken smaak hebben, zegt culinair journalist en kookboekenschrijver Janneke Vreugdenhil. "Alle kolen hebben bijvoorbeeld iets zwavelachtigs, tuinbonen kunnen weer wat bitter zijn. Sperziebonen zijn eigenlijk een heel toegankelijke groente."

Hoewel Vreugdenhil gekookte groenten vaak wat saai vindt, kan een gekookte sperzieboon haar wel bekoren. "Boontjes kunnen zelfs gekookt heel lekker zijn, maar dan moet je ze wel heel kort koken."

“Mijn kinderen aten ze graag, er werd zelfs om gevraagd. En we eten boontjes altijd met onze vingers.”
Janneke Vreugdenhil, auteur van We love groente

Sperzieboontjes zijn niet alleen toegankelijk qua smaak, maar ook heel gemakkelijk in bereiding, stelt Vreugdenhil. Even in een pan kokend water, daarna olijfolie en wat zoutvlokjes eroverheen. "Mijn kinderen aten ze graag, er werd zelfs om gevraagd. En we eten boontjes altijd met onze vingers."

Hetzelfde geldt voor de haricots frites uit Vreugdenhils kookboek We love groente; echt fingerfood. Die zijn overigens ook heel makkelijk te maken. Boontjes op een bakplaat, olijfolie erover en zo'n vijftien minuten op 250 graden bakken. Daarbij serveer je een sausje van yoghurt, mayonaise en een half teentje knoflook. Die is heerlijk om de 'frietjes' in te dippen.

Nog een kooktip: stoof wat tomaten met een gesneden uitje, vroeg wat kruiden naar keuze toe en doe je boontjes erbij. Of probeer eens gestoofde sambal goreng-boontjes, een klassieker volgens Vreugdenhil. Net als de kerstfavoriet met een plakje spek eromheen. Maar met uitgebakken spekjes en een uitje zijn net gaargekookte boontjes ook heel lekker. "Gesmolten boter en nootmuskaat smaken trouwens ook heel goed bij sperziebonen. Die manier van vroeger kan dus nog steeds prima."

Sperziebonen zijn eigenlijk een zomergroente

Wat wel veranderd is, is dat sperziebonen tegenwoordig heel het jaar door verkrijgbaar zijn. Een van 's lands grootste leveranciers, Kamps Sperziebonen, kan door teeltlocaties in Nederland, Duitsland, Marokko en Senegal, heel het jaar door leveren. Maar feit blijft dat de sperzieboon een typische zomergroente is. Vreugdenhil: "Net als de asperge. Als die weer verkrijgbaar zijn, staan we te juichen. Eigenlijk zouden we alle zomergroenten met zoveel enthousiasme moeten vieren."

'Mislukte' boontjes van de verse oogst hoef je overigens niet weg te gooien, zegt Vreugdenhil. Van een lading oude draderige boontjes wordt vooral in het oosten van het land soep gemaakt, ook wel bekend als humkessoep. "Dan krijg je een soort zomerse erwtensoep, dat is echt heel lekker. Er gaat vlees in, heel veel peterselie. Zo krijg je een frisse boerensoep."