Is het erg om royaal roomboter op je paasbrood te smeren? En is een extra ei slecht voor je cholesterol? Tijd om de traditionele paasbrunch te ontleden.

De paasbrunch is een onmisbaar onderdeel van het paasweekend. Met al dan niet geverfde eieren en paasbrood met amandelspijs. En roomboter natuurlijk, geserveerd in de vorm van een boterlammetje. Zo presenteerden boeren vroeger de eerste boter van koeien die vers voorjaarsgras hebben gegeten. Hoe gezond is de paastraditie?

Paasbrood

"Een stol bevat veel kilocalorieën, suiker en vet", zegt Guido Camps, voedingsonderzoeker aan de Wageningen University & Research. "Het bevat relatief veel van de dingen waar we te veel van binnenkrijgen en relatief weinig vezels." Wie het wat gezonder wil aanpakken, kan zelf de keuken in. Camps, die de finale van Heel Holland Bakt haalde, adviseert minder spijs te gebruiken. "De helft is suiker." De bloem vervangen door volkorenmeel scheelt wat, net als de poedersuiker weglaten. "Maar in alle eerlijkheid kun je wellicht beter genieten van je traditionele stol en verder op je algehele dieet letten."

Roomboter

Paasbrood met een laag roomboter moet kunnen, zegt Sander Kersten, hoogleraar voeding, metabolisme en genomics aan de Wageningen University & Research. De rest van het jaar adviseert hij margarine. "En dan specifiek de zachtere soorten. Want hoe zachter de margarine, hoe minder verzadigd vet en dus hoe gezonder."

Koffie en thee

Vier koppen groene of zwarte thee verlagen de bloeddruk en verminderen het risico op diabetes type 2, zegt cardioloog Leonard Hofstra. Ook koffie is gezond, weet Hofstra, tevens hoogleraar risk profiling in heart disease aan de Vrije Universiteit Amsterdam. "Een paar kopjes koffie per dag verlaagt het risico op diabetes, hartziekten en beroertes. Trudy Voortman, voedingswetenschapper aan het Erasmus MC in Rotterdam en Wageningen University & Research, ziet vergelijkbare verbanden bij cafeïnevrije koffie. "Ga wel voor gefilterde koffie", adviseert ze. "Het filter houdt een deel van de cafestol en kahweol uit koffie tegen. Dat zijn stoffen die het LDL-cholesterol kunnen verhogen."

Een eitje met zout

In eieren zit cholesterol. "Deze vetachtige stof komt ook in het lichaam voor", zegt cardioloog en hoogleraar Leonard Hofstra. "Het is een van de risicofactoren van hart en vaatziekten." Volgens Hofstra blijkt cholesterol in voeding minder effect op het cholesterolgehalte in ons bloed te hebben dan lang werd gedacht. Zout is wel iets om op te letten, benadrukt de cardioloog. "Zout houdt vocht vast. Als er meer vocht in je bloedvaten zit, staat er meer druk op de bloedvaten en moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen."

“Als je zondigt, eet dan vooral het type dat je lekker vindt.”
Ingeborg Brouwer over chocolade

Jus d'orange

Op zich is sinaasappelsap een goede bron van Vitamine C, zegt Ingeborg Brouwer, hoogleraar Voeding voor Gezond Leven aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Maar vitamine C zit in veel voedingsmiddelen en een tekort komt niet vaak voor. Voor vitamine C heb je sinaasappelsap niet nodig. Vers sap is gezonder dan sap uit een pak. En nog gezonder is een hele sinaasappel. "Een sinaasappel bevat vezels, sap amper. Sap bevat veel suiker; zeven suikerklontjes per glas."

Chocolade-eitjes

Flavonolen uit chocolade worden in verband gebracht met een positief effect op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, weet Brouwer. "Pure chocolade bevat meer flavonolen dan melkchocolade. Maar dat maakt pure chocolade nog niet gezond." Chocolade bevat namelijk ook veel calorieën, suiker en verzadigd vet, benadrukt Brouwer. Wat dat betreft zijn de verschillen tussen melk en puur klein. "Als je zondigt, eet dan vooral het type dat je lekker vindt."

Het oordeel

Met veel calorieën, suiker en slechte vetten blinkt het paasontbijt niet uit in gezondheid. Een keertje uit de band springen, moet kunnen. Het heeft meer zin om te letten op wat je de rest van het jaar eet. Dus voor Pasen: geniet van je hoogcalorische paasstol met amandelspijs en roomboter.