'Je bent wat je eet' is een gezegde dat je volgens sommige wetenschappers vrij letterlijk mag nemen. Recente studies tonen aan dat de bacteriën in onze darm zelfs onze gemoedstoestand kunnen beïnvloeden. Twee experts geven tips over welk eten ons een optimaal humeur oplevert.

Volgens de Maag Lever Darm Stichting draagt elk mens in totaal zo'n 1,5 kilo aan bacteriën, virussen, gisten en schimmels met zich mee. De verzamelnaam voor al deze beestjes is microbioom. Het overgrote deel - 99 procent - van dit microbioom bevindt zich in onze darmen.

Gebruik dagelijks olijfolie, adviseren de auteurs van Gelukseten.

Gebruik dagelijks olijfolie, adviseren de auteurs van Gelukseten.
Gebruik dagelijks olijfolie, adviseren de auteurs van Gelukseten.
Foto: Shutterstock

Onze darm is het enige orgaan in ons lichaam met een eigen zenuwstelsel, aldus Sahar El Aidy, assistent-professor aan de Rijksuniversiteit in Groningen. "Dit zenuwstelsel wordt ook wel het tweede brein genoemd en communiceert via een zenuwbaan, de 'nervus vagus', rechtstreeks met onze hersenen", legt El Aidy telefonisch uit. "De zenuwcellen geven door hoeveel calorieën, mineralen en vitaminen er in de darmen aankomen. De bacteriën in onze darm sturen bovendien belangrijke signaalstoffen naar de hersenen."

Tot wel 95 procent van de hormonen die processen in ons lichaam sturen, wordt - al dan niet deels - gemaakt door darmbacteriën. "Ook spelen darmbacteriën een belangrijke rol in het aanmaken van bepaalde neurotransmitters of geluksstofjes. Door de bacteriële productie van neurotransmitters als serotonine en dopamine verandert het gedrag en de stemming van de gastheer oftewel wij mensen."

“Het goede nieuws is dat je binnen 24 uur je darmflora kan veranderen.”
Henrik Ennart, coauteur boek Gelukseten

Darmflora kan in 24 uur veranderen

Ons microbioom draagt bij aan hoe we ons voelen, zo bevestigt ook Henrik Ennart, journalist en coauteur van het boek Gelukseten. Hij stelt dat onze darmbacteriën door onze Westerse levensstijl met uitsterven worden bedreigd. "Waar mensen met een traditionele levenswijze tot zo'n zestienhonderd darmbacteriën hebben, moeten we het in het Westen doen met achthonderd tot duizend verschillende soorten bacteriën. Het goede nieuws is dat je binnen 24 uur je darmflora kan veranderen."

Tip voor een betere darmflora

Een manier om de samenstelling van het darmmicrobioom te veranderen, is ons voedsel. Om je darmflora op peil te houden en zodoende lekker in je vel te zitten, zijn in de Zweedse bestseller Gelukseten tien tips te vinden:

  1. Eet elke dag en bij elke maaltijd groente.
  2. Eet maximaal een aardappel per dag. Eet elke dag volkorenproducten het liefst van de volledige vezel.
  3. Eet drie tot vier keer per week peulvruchten, ook hummus telt mee.
  4. Ga voor fruit, groente en noten als tussendoortjes.
  5. Probeer minstens twee keer per week vette vis te eten. Eet bijna dagelijks een ei (maximaal zes per week). Biologische of scharreleieren zijn beter, omdat deze een hoger gehalte aan de gezonde Omega 3-vetzuren hebben.
  6. Eet drie tot vier keer per week rood vlees. Beperk de hoeveelheid tot 65-100 gram per keer.
  7. Eet twee tot drie maal dagelijks zuivel zoals feta en roeryoghurt. Hier zitten goede bacteriën in.
  8. Gebruik olijfolie in plaats van andere soorten vet, ongeveer 60 ml koudgeperste olijfolie per dag.
  9. Maak van zoetigheid eten een uitzondering.
  10. Drink bij voorkeur water of ongezoete kruidenthee. Drink maximaal één tot twee glazen wijn per dag.

Meer aandacht voor je gut feeling

De bacteriën in je darm zetten voedingsstoffen om in chemische stofjes en hebben invloed op onze hersenen. De darm en het brein zijn voortdurend en tweezijdig met elkaar aan het communiceren. Sahar El Aidy is gespecialiseerd in dit thema, wetenschappelijk de hersen-darm-as genoemd. "Dat darmbacteriën invloed hebben op ons brein is een feit. Er vindt een heus gesprek plaats tussen ons lichaam en ons microbioom", weet El Aidy.

Bijna elke ziekte wordt geassocieerd met een verminderd aantal soorten darmbacteriën, vult Henrik Ennart aan. "Luister gerust wat vaker naar je gut feeling. Variatie in voeding speelt een belangrijke rol. De slogan 'eat a rainbow' gaat zeker ook op voor het in stand houden van je darmbacteriën", aldus Ennart. Ook Sahar El Aidy stelt dat gevarieerd eten, een reductie van stress en het handhaven van een gezond slaapritme bijdragen aan de gezondheid van je darmmicrobioom.