Werden maaltijdshakes een aantal jaar geleden vooral gebruikt om af te vallen, tegenwoordig nuttigen we ze steeds vaker als snelle en gezonde aanvulling op de dagelijkse voeding. De meningen over het nut ervan zijn echter verdeeld.

De omslag van de maaltijdvervanger van dieetmiddel naar een volwaardig en gezond product passend bij een gezonde levensstijl is begonnen in het Amerikaanse Silicon Valley, weet foodtrendwatcher Anneke Ammerlaan.

Softwareontwikkelaar Rob Rhinehart zocht naar alternatieven om door te kunnen werken zonder tijd te hoeven besteden aan triviale zaken als boodschappen doen en eten koken. Hij ontwikkelde Soylent, een maaltijdshake die voornamelijk bestond uit maltodextrine, rijstproteïnen, haverbloem, koolzaadolie, visolie en vitamines.

Waar het de bedoeling was om met Soylent alle dagelijkse voeding te vervangen, worden maaltijdshakes nu vooral gebruikt om af en toe één maaltijd te vervangen, bijvoorbeeld tussen werk en sporten. "Aan de ene kant zijn we door de pandemie meer gaan koken, maar daartegenover zijn er mensen die vanwege tijdgebrek een snelle maaltijdshake nemen", vertelt Ammerlaan.

“Ik gooide van alles in de blender. Havermout, spinazie, eieren.”
Joey van Koningsbruggen

Precies 400 calorieën

Ook Joey van Koningsbruggen had een paar jaar geleden de ambitie om zo snel en gezond mogelijk te eten. Hij vond het vervelend om zijn werk te onderbreken om te koken, maar wilde niet steeds naar fastfood grijpen. "Ik gooide daarom maar van alles in de blender. Havermout, spinazie, eieren."

Later las hij over een Amerikaans bedrijf dat de ingrediënten van de shakes berekende. "Ik ben dat ook gaan doen", aldus Van Koningsbruggen. "In eerste instantie alleen voor mezelf, maar mijn vrienden wilden de shakes ook, en later ook vrienden van vrienden. Uiteindelijk ben ik Jimmy Joy gestart, een bedrijf dat gezonde vegan maaltijdvervangers maakt."

De voornaamste reden van zijn klanten om zijn producten (waaronder ook maaltijdshakes) te gebruiken, is gezondheid, vertelt Van Koningsbruggen. "Efficiëntie en snelheid komen op de tweede plaats. De derde reden is dat het heel accuraat is. Je weet precies wat je binnenkrijgt aan voedingsstoffen en energie. Alle maaltijden bevatten namelijk precies 400 calorieën. En dat vinden vooral sporters prettig."

“Kauwbewegingen geven een seintje aan onze hersenen als we voldoende hebben gegeten.”
Marloes Korver, diëtist

Snel en makkelijk

Diëtist Marloes Korver snapt dat een maaltijdshake op zijn tijd een uitkomst kan zijn, maar ze raadt ze zelf niet snel aan haar cliënten aan. "Ik merk dat mensen tegenwoordig erg op zoek zijn naar snel en makkelijk, dat ze niet de tijd willen nemen om gezond te eten en goed voor hun lichaam te zorgen. Voeding is onze brandstof en daar mag best wat meer aandacht voor zijn."

Bovendien halen onze hersenen ook een vorm van verzadiging uit kauwen, legt Korver uit. "Kauwbewegingen geven een seintje aan onze hersenen als we voldoende hebben gegeten. Met maaltijdvervangers heb je dat niet."

Liever vol van normale voeding

Ook voedingsexpert Bob ter Haak, oprichter van MijnVoedingsplan.nl zou niet voor maaltijdshakes kiezen om af te vallen. "Je wilt dan liever vol zitten van normale voeding, omdat dit beter vult. En dat wil je als je wilt afvallen."

Toch passen de maaltijdvervangers volgens hem wel bij een gezonde levensstijl. Ze bevatten over het algemeen veel vitamines, mineralen, vezels en gezonde vetzuren. "En ze zijn inderdaad handig als je weinig tijd hebt. Tussen twee afspraken in, bijvoorbeeld, of als je in de ochtend moet presteren maar geen grote maaltijd kunt wegwerken."