Nu het kwik richting het nulpunt zakt, krijgen we zin in iets dat ons verwarmt. Warme chocolademelk bijvoorbeeld. Of thee. Maar verwarmt je dat echt? Er is een wetenschappelijk antwoord op die vraag, maar je kunt er ook naar kijken vanuit een alternatief standpunt.

Als je niet eet, dan krijg je het sneller koud. Zeker nu het echt winter lijkt te worden. "Je hebt eten en drinken nodig om je lichaam warm te houden", zegt Sietse Orie, woordvoerder van het Voedingscentrum.

Als je lichaam voedsel verteert, komt er warmte vrij, of je er nou warme chocolademelk in stopt of een koude salade. "Hoeveel warmte dat is, dat hangt af van hoe groot je maaltijd is", aldus Orie. Het zogenoemde 'thermogene' effect is hoger bij eiwit, dan bij koolhydraten en vetten, zegt hij. "Alcohol zorgt voor vaatverwijding. Hierdoor koel je juist af. Als je het warm wilt krijgen, kun je natuurlijk ook bewegen en warm kleden."

Ook kruiden en specerijen zorgen volgens de ayurvedische leer voor warmte in je lichaam.

Ook kruiden en specerijen zorgen volgens de ayurvedische leer voor warmte in je lichaam.
Ook kruiden en specerijen zorgen volgens de ayurvedische leer voor warmte in je lichaam.
Foto: Shutterstock

Volgens Silvia de Haas kan het wel, extra warmte krijgen door je voeding. De Haas bekijkt voeding en warmte vanuit een ander perspectief: die van de eeuwenoude Indiase ayurvedische leer, een alternatieve geneeswijze.

In de ayurveda, legt De Haas uit, speelt de voeding een belangrijke rol. "Het uitgangspunt is dat alle ziektes beginnen bij een slechte spijsvertering. De kracht van voeding is het sterkst als je ze in de juiste combinaties eet en als ze zijn afgestemd op de seizoenen én op de persoon die ze nuttigt."

Soepen, havermout, zoete, zure en zoute smaken, pompoen en zoete aardappel passen goed bij dit seizoen, net als venkel, courgette, wortelen, peulvruchten, amandelen, pompoenpitten, sesamzaad, ghee, zoet en zacht fruit.

“Het is niet toevallig dat in Nederland in de herfst en de winter veel lekkernijen eten boordevol met specerijen zoals kaneel en kardemom.”
Silvia de Haas, ayurvedische kookinstructeur

Net als Orie stelt De Haas dat alles wat je binnenkrijgt, je verwarmt. "Hoe beter je het verteert, hoe minder afval je opslaat", vult ze aan. In haar kooklessen houdt zij daar rekening mee. "Bij deze periode - het 'vata-seizoen' - hoort wind en kou. Omdat we koken met de seizoenen, eten we nu veel soepen en stoofpotten met veel warmte. Daardoor vóel je je warmer."

Ook kruiden en specerijen zoals kaneel, venkel, anijs, nootmuskaat, komijn, kardemom, zoethout, kruidnagel, verse gember, peterselie en basilicum zorgen volgens De Haas voor warmte in je lichaam. Er zijn ook verkoelende kruiden en voedingswaren.

Rode kool van je oma

"Het is niet toevallig dat in Nederland in de herfst en de winter veel lekkernijen eten boordevol met deze specerijen", zegt De Haas. "Denk aan snijkoek of kruidkoek, pepernoten, speculaas, taaitaai, de appeltaart met kaneel, anijsmelk en de rode kool van oma."

Er is eigenlijk geen speciale voedingsgroep die je moet eten om warm te blijven, zegt de woordvoerder van het Voedingscentrum. "Dit speelt niet zo in onze samenleving met warme huizen en voldoende kleding", laat hij weten. "Wat betreft kruiden en dergelijke zijn er ook geen claims die op dit gebied gebruikt mogen worden."

Proberen of de ayurvedische leer je kan helpen warm te blijven? Hieronder vind je twee recepten van Silvia de Haas.

In chai latte zitten specerijen als kardemom, kaneel en venkelzaad

In chai latte zitten specerijen als kardemom, kaneel en venkelzaad
In chai latte zitten specerijen als kardemom, kaneel en venkelzaad
Foto: Shutterstock

Chai latte

Ingrediënten voor de Chai mix

  • 4 kaneelstokjes
  • ½ theelepel zwarte peperkorrels
  • ½ theelepel kruidnagels
  • 2½ eetlepel kardemompeulen
  • 2 eetlepel anijszaad
  • 2 theelepel venkelzaad

Zo maak je de mix

  1. Maal de kruiden grof in de koffiemolen/bullit/keukenmachine. Heb je deze niet, stamp ze dan, zodat ze in stukjes worden gebroken.
  2. Bewaar deze in een afgesloten pot.

Ingrediënten Chai latte

  • 1½ liter water
  • 2 eetlepels Chai mix
  • 1 volle eetlepel geraspte gember
  • 2 theelepels losse thee of 2 zakjes zwarte thee of rooibos
  • ½ liter melk bij vegan haver- of amandelmelk
  • optioneel (palm)suiker, ahornsiroop of honing (naar smaak)

Zo maak je de drank

  1. Doe de chai mix en gember in een pan.
  2. Voeg het water toe en breng aan de kook.
  3. Laat vijftien minuten zachtjes koken.
  4. Zet het vuur uit en doe de zwarte/rooibos thee erbij.
  5. Giet na vijf minuten de thee door een zeef en doe de gezeefde thee weer terug in de pan.
  6. Warm nog vijf minuten op met de melk maar breng niet aan de kook.
  7. Breng eventueel op smaak met (palm)suiker, ahornsiroop of honing.

Wortelgembersoep

Ingrediënten

  • 1 eetlepel boter/kokosolie
  • 2 eetlepels fijngesneden gember
  • 1 fijngesnipperde ui
  • 750 gram in plakjes gesneden wortel
  • 200 gram dun gesneden knolselderij of wortelpeterselie
  • 1,5 liter water
  • 3 groenten bouillonblokjes
  • 1,5 dl sinaasappelsap
  • ½ theelepel versgemalen zwarte peper
  • ½ theelepel koek/speculaaskruiden
  • snufje komijnpoeder
  • 1 theelepel zout
  • eventueel 1 eetlepel gembersiroop
  • handje fijngesneden verse koriander/peterselie of een combinatie hiervan

Zo maak je de soep

  1. Verhit de boter/kokosolie, draai de vlam laag en bak eerst de ui en gember. Voeg de wortels en de selderij toe, roerbak even, doe het water erbij en laat koken tot de groenten zacht zijn (ongeveer een half uur of iets langer).
  2. Doe de bouillonblokjes, sinaasappelsap, koek/speculaaskruiden, komijn en peper bij de groenten en maal de groenten goed fijn met een staafmixer. Wordt de soep te dik, voeg dan extra water toe.
  3. Breng de soep op smaak met zout, desgewenst wat gembersiroop en verse koriander/peterselie.