Het eten van bloemkoolpizza, paprikabroodjes en groentechips lijkt een makkelijke manier om meer groente binnen te krijgen. Ze zijn een (iets) gezondere keuze, maar niet echt gezond, betogen twee deskundigen.

Het advies is om dagelijks minimaal 250 gram groente per dag te eten. In de supermarkt zijn steeds meer producten te vinden die je kunnen helpen deze hoeveelheid binnen te krijgen.

Bij een bloemkoolpizza is het meel van de bodem voor ongeveer een derde vervangen door bloemkool. "Dit betekent dat het overgrote deel alsnog wit meel is", concludeert Kirsten Berk, voedingswetenschapper bij het Erasmus MC. "Daarmee is bloemkoolpizza wel iets gezonder dan een normale pizza, maar dat maakt hem niet gezond. Het is en blijft een bewerkt product met veel zout."

“Een echt gezonde pizza bestaat uit een bodem van volkorenmeel en is belegd met verse groente.”
Marijke Berkenpas, voedingswetenschapper

Marijke Berkenpas, voedingswetenschapper en oprichter van het evidencebased collectief I'm a Foodie, benadrukt dat je niet goed kunt zeggen of een bepaald product gezond of ongezond is zonder naar het totale eetpatroon te kijken. "Maar als je toch een label aan producten als bloemkoolpizza wil hangen: de voedingswaarde is iets beter dan het origineel. Maar nee, het is niet ineens een gezond product."

Bewerkt voedsel heeft nadelen

Van volkorenproducten en onbewerkte producten is bekend dat ze op de lange termijn een gunstig effect op de gezondheid hebben. Berkenpas: "Mensen die vooral volkoren- en onbewerkte producten eten, hebben een kleinere kans op het krijgen van chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes."

Nog een nadeel van bewerkte producten: je eet er al snel te veel van. In een studie at een groep proefpersonen twee weken lang grotendeels bewerkt voedsel en een andere groep alleen onbewerkt voedsel. Na afloop bleek dat de groep die bewerkt voedsel at dagelijks ongeveer 500 calorieën meer had binnengekregen dan de groep die onbewerkte producten at. De proefpersonen in de laatstgenoemde groep waren dan ook afgevallen. De anderen waren juist aangekomen.

"Waarschijnlijk speelt verzadiging hierin een belangrijke rol", legt Berk uit. "Als je een wortel knaagt, heeft je lichaam langer de tijd om je hersenen het seintje te geven dat je vol zit. Van bewerkt voedsel krijg je snel grote hoeveelheden binnen en dan komt het seintje te laat."

Voorbeelden van producten met groente erin:

  • Bloemkoolpizza: 37 procent bloemkool
  • Groentetaartdeeg met spinazie: 28 procent spinazie
  • Groentebroodje met paprika: 35 procent paprika
  • Groentechips: 68 procent groente, de rest is vooral zonnebloemolie

Ook over groentechips zijn de twee het eens: die zijn in feite niet heel anders dan normale chips. Berk: "Als je zelf groentechips maakt, heb je zelf in de hand hoeveel zout je erop strooit. Maar als je gaat frituren, gaan er vitamines verloren." Berkenpas zou groentechips daarom zeker niet meerekenen bij de dagelijkse groente-inname.

Koolhydraten weglaten is niet altijd een goede keuze

Een echt gezonde pizza bestaat uit een bodem van volkorenmeel en is belegd met (verse) groente. Berkenpas: "Volkorenpizzabodems zijn te koop in de supermarkt, net als volkorenpitabroodjes, -wraps en -pannenkoeken. Check wel het etiket, want het percentage volkoren varieert enorm."

Bloemkoolrijst of courgetti zijn ook gezonde keuzes. Maar het gebrek aan koolhydraten dat sommige mensen als een voordeel zien, is meteen ook het nadeel. "Het is puur groente en natuurlijk is dat gezond. Je hebt echter ook volkorengranen nodig voor bijvoorbeeld vezels en vitamine B1", vertelt Berkenpas.

Bij de avondmaaltijd koolhydraten weglaten is volgens haar niet voor iedereen een goede keuze. "Ook niet voor kinderen. Zij hebben de energie hard nodig. Je zou bijvoorbeeld voor de helft bloemkoolrijst en voor de andere helft zilvervliesrijst kunnen nemen."