We aten vorig jaar iets meer vlees dan in 2018, was donderdag de conclusie van Wageningen University & Research (WUR). Maar eigenlijk is er niet zo veel veranderd in onze vleesconsumptie sinds 2005. We zijn vorig jaar inderdaad iets meer vlees gaan eten, maar het gaat om "onsjes en pondjes", zegt WUR-onderzoeker Hans Dagevos in gesprek met NU.nl.

Eerst maar even de cijfers: gemiddeld verbruikte iedere Nederlander vorig jaar 77,8 kilo vlees. Dat was 0,6 kilo meer dan in het jaar ervoor. Dat ging om karkasgewicht, dus inclusief bijvoorbeeld botten. Slechts de helft van het karkasgewicht aten we daadwerkelijk op: bijna 39 kilo.

WUR gebruikte voor het onderzoek onder meer data van slachthuizen en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Kijkend naar de cijfers sinds 2005 zien we dat er niet zo veel veranderd is in onze vleesconsumptie. Het karkasgewicht dat we in dat jaar gemiddeld per persoon verbruikten, was 76,7 kilo. Tot 2010 steeg dat door tot 79 kilo per persoon en in de jaren daarna daalde dat naar 76,6 kilo (2017). Daarna was er weer sprake van een stijging.

"In de jaren vijftig aten we minder dan 20 kilo vlees per jaar", vertelt Dagevos, die over de daadwerkelijke consumptie spreekt. Het karkasgewicht per persoon lag dus ongeveer twee keer zo hoog.

Alle kleintjes bij elkaar zijn miljoenen kilo's vlees

"Vervolgens zag je in de jaren zeventig, tachtig en negentig een enorme stijging, en sinds het begin van deze eeuw is de hoeveelheid gegeten vlees redelijk stabiel."

"Het gaat nu om onsjes en pondjes", zegt Dagevos over de jaarlijkse stijging of daling van de vleesconsumptie sinds begin deze eeuw. "Maar al die kleintjes bij elkaar zijn wel miljoenen kilo's."

Ter vergelijking: in 2019 verbruikten de ruim zeventien miljoen Nederlanders bij elkaar 1.344 miljoen kilo aan karkasgewicht. In 2018 was dat 1.326 miljoen kilo. Een verschil van 18 miljoen kilo aan vlees. Dat zijn 180.000 varkens (een varken weegt bij de slacht grofweg 100 kilo). Kanttekening: varken is de populairste vleessoort, maar we eten natuurlijk ook rund, kip en andere diersoorten.

Varkensvlees is de populairste vleessoort van Nederlanders. (Foto: ANP)

'Vlees diep verankerd in onze eetcultuur'

"Ik had gedacht dat de vleesconsumptie een beetje zou dalen", bekent Dagevos. "Allerlei mensen en sectoren zijn bezig met het minderen van vlees. Plantaardige vervangers komen op, bedrijfskantines worden vegetarisch en ook restaurants, tot fastfoodrestaurants aan toe, serveren steeds meer vegetarisch."

"Maar aan de andere kant blijven mensen toch wel heel erg verknocht aan vlees. Het zit diep verankerd in onze eetcultuur. Het schap met vleesvervangers in de supermarkt is groter geworden, maar het vleesschap is er ook niet kleiner op geworden. Op allerlei manieren wordt vlees heel duidelijk en prominent aangeboden."

Volgens de onderzoeker van WUR associëren we vlees met "lekker". "Als we gasten ontvangen, staat er vaak vlees op tafel. Het heeft te maken met gastvrijheid en is verbonden aan feest en verbondenheid. Dat ga je niet zomaar wegpoetsen."