De dagen worden langzaamaan korter en kouder. Geen beter moment om buiten in de tuin een vuurtje te stoken en je eigen vlees of vis te roken. Het mooie is dat je er waarschijnlijk niet eens veel nieuws voor hoeft aan te schaffen.

Hoewel het roken van vlees of vis ingewikkeld lijkt, is het volgens kookboekenauteur en foodwriter Meneer Wateetons niet veel meer dan "een vuurtje stoken in een doos". "En dat kan een hele dure rookkast zijn of een simpele kartonnen doos. Doordat er weinig zuurstof bij kan, ontstaat er rook bij het stoken van het hout."

Verschillende manieren en uitrusting

Veel mensen die voor het eerst gaan roken, beginnen met een rookpan die op het gasfornuis kan. "Vrij goedkoop, een mooi instapmodel dus. Je doet er beetje zaagsel in en doordat de bodem heet wordt, gaat het hout smeulen en roken", aldus Meneer Wateetons, die ook online workshops over onder meer roken geeft.

Het nadeel van een rookpan is dat je huis ervan gaat stinken. Barbecuekok en schrijver Jeroen Hazebroek vindt de smaak van producten uit een rookpan vaak tegenvallen, maar ook hij is jaren geleden op die manier met roken begonnen. "Ik vond de smaak vaak te bitter, omdat de pan snel te heet wordt en je snel te veel rookmot gebruikt."

“Kippendijen een uurtje roken op de barbecue geeft al een enorm verschil in smaak.”
Jeroen Hazebroek, barbecuekok en schrijver

Al snel daarna kocht Hazebroek een kleine watersmoker. "Die zijn al te koop vanaf 50 euro", vertelt hij. "Een rookton heeft meestal drie niveaus, het onderste niveau is voor het houtskool, middenin zit een waterbak, zodat je eigenlijk indirect rookt, een bovenin is ruimte om vis te hangen of vlees te leggen."

De echte liefhebber rookt in een speciale - maar ook duurdere - rookkast, een metalen kast met een klein raam, luchtgaten om de zuurstof en temperatuur te regelen, en voldoende plaats om grote stukken vlees of vis te roken.

Tips van Jeroen Hazebroek en Meneer Wateetons

  • Je kunt altijd rook toevoegen, maar er niet meer uit halen. Begin daarom voorzichtig.
  • Gebruik niet te veel hout(snippers), zeker niet in een rookpan.
  • Beukenhout is handig om mee te beginnen. Dat is goedkoop te krijgen in de dierenspeciaalzaak, als bodembedekkers voor cavia's.
  • Makreel is vergevingsgezind en een makkelijke vis om (liggend of hangend) te roken.
  • Heb geduld, roken kost tijd. Neem een biertje en nodig een paar mensen uit die het ook leuk vinden om te roken.

Maar het allerleukst vindt Meneer Wateetons roken in een kartonnen doos en een paar metalen pennen met een worstje eraan, op de camping of in de tuin. "Je neemt hiervoor een pan met een paar takjes erin die je aansteekt. Vervolgens prik je de metalen pennen door de doos en doe je er een paar worstjes aan. Zo simpel kan het zijn."

Roken op de barbecue

En kun je ook roken met een barbecue? "Jazeker, mits je barbecue een deksel heeft", aldus Meneer Wateetons. "Als je op de kooltjes wat rookhout gooit, ben je al aan het roken. Om het hout langzaam te laten branden, kun je het beste een handje houtsnippers in wat aluminiumfolie - of een speciale smokerbox - doen. Als je het propje een klein beetje open laat, kun je zo drie kwartier roken."

Hoe lang je rookt, is vooral een kwestie van uitproberen en spelen, aldus Hazebroek. "Je kan een paar uur of twintig uur roken. Alles is mogelijk. Kippendijen een uurtje roken op de barbecue, geeft al een enorm verschil in smaak."