Supermarkten draaiden in de afgelopen maanden recordomzetten. Komt dat doordat de prijzen tijdens de coronacrisis zijn verhoogd of doordat we gewoonweg meer en duurdere producten zijn gaan kopen? NU.nl zocht het uit.

De omzetten in de supermarkt pieken al sinds begin maart en zelfs kerstrecords werden in het afgelopen voorjaar met gemak gebroken. Nog steeds is de omzet van supermarkten een stuk hoger dan een jaar eerder, blijkt uit gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Ondertussen regent het op sociale media en consumentenplatforms klachten: de grote supermarkten zouden massaal hun prijzen hebben verhoogd en de consument duperen.

“Supermarkten houden constant in de gaten hoeveel een product bij andere supermarkten kost.”
Cor Molenaar, hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit

Volgens Inprijsverhoogd.nl is dat niet het geval. "Aan het begin van de coronapandemie zagen we bij verschillende supermarkten juist minder prijsverhogingen", vertelt Thijs van der Tuin van de vergelijkingswebsite. "Logisch, tijdens een crisis te boek staan als profiteur wil geen enkel bedrijf."

Prijzen stijgen en dalen continu

Het is goed om te beseffen dat supermarktprijzen continu worden verhoogd en verlaagd, aldus Van der Tuin. "En uiteindelijk stijgen de prijzen ieder jaar, inflatie vindt ook in de supermarkt plaats. Dat staat los van corona."

“Tijdens een crisis te boek staan als profiteur wil geen enkel bedrijf.”
Thijs van der Tuin, medeoprichter vergelijkingssite Inprijsverhoogd

Van der Tuin ziet de afgelopen twee maanden wel iets meer prijsverhogingen dan in maart en april, volgens hem een reactie op de periode dat er minder verhogingen zijn geweest. "Al met al zijn de verhogingen en verlagingen momenteel vergelijkbaar met andere jaren."

Dalende prijzen, stijgende prijzen

Een paar feiten: de prijs van De Ruijter hagelslag daalde sinds maart bij alle grote supermarkten, net als huismerk linzen in blik bij AH en Plus, Page toiletpapier bij Jumbo en G'woon zilvervliesrijst bij Hoogvliet. Autodrop dubbeldekkers steeg bij AH in prijs, en ook de Bolletje zadencrackers bij Jumbo.

Waarom hebben veel consumenten dan toch het idee dat ze de laatste tijd bekocht worden bij het doen van de dagelijkse boodschappen? "Ook bij eten en drinken geldt: het is een kwestie van vraag en aanbod", nuanceert hoogleraar e-marketing Cor Molenaar (Erasmus Universiteit) de prijsstijgingen en -dalingen.

"Op het moment dat de vraag toeneemt - bijvoorbeeld omdat we tijdens de thuiswerklunch meer avocado's eten - en het aanbod gelijk blijft, zal de prijs stijgen." Aan de andere kant, zegt Molenaar, zouden supermarkten niet eens ongestraft onbeperkt prijsstijgingen kunnen doorvoeren, al zouden ze willen. "Prijzen staan onder druk van concurrentie. Supermarkten houden constant in de gaten hoeveel een product bij andere supermarkten kost."

Daarom stelt ook Molenaar dat de omzetstijging van supermarkten niet te danken is aan prijsstijgingen. "Het begon met het hamsteren van toiletpapier en andere houdbare producten. Nu we meer thuis zijn en minder buiten de deur eten zijn we bereid meer aan onze boodschappen uit te geven. We kopen duurdere en exclusievere producten, om onszelf te verwennen en iets van een geluksgevoel te ervaren. Niet voor niets draaien ook websites als thuisbezorgd.nl recordomzetten."

En tot slot zijn er de seizoensinvloeden, waardoor prijzen variëren. Zo zijn aardbeien nu een stuk duurder dan een paar maanden geleden. Aan de andere kant liggen sla en komkommer voor veel minder in het groenteschap.

"Het heeft ook met de weersomstandigheden te maken", aldus Molenaar. "Die zijn momenteel heel ongunstig. Groente en fruit van eigen bodem bederven op dit moment snel en dat gaan we de komende tijd terugzien in de prijs."