Het is juli en opeens zie je ze in de moestuin, in de pot op het balkon of in de achtertuin: grote, feloranje bloemen, een klein vruchtbeginseltje of ergens verstopt al een dikke, volgroeide courgette. De tijd van oogsten is aangebroken, en dit kun je met de courgette.

De kleintjes zijn wat malser en zachter, en in Italië en Spanje liggen de schappen er vol mee. De Nederlander houdt z'n courgettes graag op 325 gram, zegt courgetteteler Johan Zwinkels uit het Westland. De teler handelt met het bedrijf Courgettefleur Zwinkels in courgettes en met name de bloemen ervan.

Elk stadium van de vrucht is namelijk eetbaar, niet alleen de courgette zelf. Die kent Nederland inmiddels wel, want de populariteit van de courgette is in de afgelopen decennia enorm toegenomen, aldus Zwinkels. "Ze zitten in van die maaltijdpakketten, op de pizza. Nederlanders beginnen ook meer open te staan voor andere vormen van de courgette."

De bloemen dus, want die zijn mooi en eetbaar. Bij Zwinkels snijden ze er het vruchtbeginseltje mee af, en leveren het zo aan klanten. Veel ervan gaan naar Engeland, daar liggen ze gewoon in de supermarkt. "De bloem zelf heeft niet zoveel smaak, maar koks doen er een hoop leuke dingen mee."

Courgetteweetjes

  • De gele en groene courgette smaken hetzelfde. De gele is wat kwetsbaarder, zegt teler Zwinkel. Een mix van beide courgettes verlevendigt je maaltijd door de felle kleuren.
  • In courgette zit meer van het mineraal kalium dan in een banaan. Kalium heeft een gunstig effect op de bloeddruk.
  • Leuk om te doen, aldus de moestuinjuf: als je een courgette kweekt op je balkon of ergens waar weinig insecten zijn, dan kun je zelf de bloem bevruchten met je vinger of een wattenstaafje. Verplaats simpelweg het stuifmeel van de mannelijke bloem, die met één stamper, naar de vrouwelijke bloem met meerdere stampers. 

De kleine vruchtjes afsnijden met bloem en al is ook een hit, weet Zwinkels. "Die gaan naar bijvoorbeeld cruiseschepen. Dan ligt er zo'n leuk klein vruchtje met bloem tussen al dat eten." De bloemen oogsten, maar niet de vruchten, heeft als voordeel dat het de plant minder energie kost en bovendien is de prijs voor een bloem voor de teler hoger dan voor de vrucht.

Zwinkels: "Als je dit thuis in je moestuintje wil doen, pluk dan de mannelijke bloem, zonder vruchtbeginsel. Dan loop je de vrucht niet mis."

De bloemen van de courgette, geoogst en verpakt door Courgettefleur. (Foto: Courgettefleur)

Een courgette is niet veel veeleisend, zegt Charlotte Verhoeve, oftewel de Moestuinjuf. Ze geeft cursussen moestuinieren aan volwassenen en aan basisscholen. "Ze kunnen niet tegen vorst, dus je zaait ze eerst binnen voor. Na IJsheiligen kunnen de plantjes naar buiten en dan zijn ze al vrij fors, met zo'n zes bladeren."

Een courgette wil graag een vierkante meter tot z'n beschikking hebben, veel water en groeit zowel in de zon als in de schaduw. Wie zelf zaait kan ook voor de andere courgettesoorten gaan, aldus Verhoeve, die je niet in de supermarkt ziet. "De bolcourgette, de pattison, mintgroene of donkergroene. Er zijn een hoop variaties."

“Van de hele grote maak ik tafelzuur. Dat is een goeie tip voor als je echt veel oogst hebt, en ze niet meer op kunt.”
Charlotte Verhoeve, Moestuinjuf

Als een courgetteplant verrotte, vergeelde vruchten geeft; dan weet je dat ze dorst hebben. Een gieter vol water per dag wil-ie op z'n minst. Hoe het zit met de magische, Nederlandse grens van 325 gram? "Dat kan, maar ik laat ze ook wel eens groter groeien. Ze kunnen enorm worden. Mensen vergeten ze ook regelmatig, omdat ze verstopt zitten in de bladeren, en dan groeien ze flink door."

"Van de hele grote maak ik tafelzuur. Dat is een goeie tip voor als je echt veel oogst hebt, en ze niet meer op kunt. Vul een pot met een derde azijn, een derde olie, een uitje, knoflook en verse kruiden en dan de geschilde courgette er in dikke plakken twee maanden in laten zitten."

De courgette is eenjarig, en na een zomer lang vrucht gegeven te hebben krijgt de plant op een bepaald moment meeldauw en dan zakt-ie als een plumpudding in elkaar, zegt moestuinexpert Verhoeve. "Dan begin je weer opnieuw. Dat is nou moestuinieren."

Koken met courgette

  • Courgettepoffertjes. Maak een hartig beslag van ei, bloem, water en kruiden die je lekker vindt, zoals paprikakruiden. Haal daar dikke plakken courgette doorheen van zo'n twee centimeter, en bak ze als poffertjes.
  • Courgettepasta. Snijd er spaghetti van met een spirelli, en mix dat met een dikke oliedressing, zongedroogde tomaten en cashewnoten.
  • Haal de courgettebloemen door een beslagje van ei, zout, melk en bloem, en frituur ze goudgeel. De bloemen kun je vervolgens vullen naar smaak, bijvoorbeeld met het klassieke Italiaanse  mengsel van ricotta, Parmezaanse kaas, en verse basilicum.