Niets lekkerder dan koekjes bakken en ondertussen van het rauwe koekjesdeeg snoepen. Maar verstandig is het niet, wat overigens niet per se aan de rauwe eieren ligt. Levensmiddelentechnoloog en hoogleraar Marcel Zwietering legt uit hoe het wel zit.

Er zijn maar weinig mensen die het kunnen weerstaan om wat cakebeslag of koekjesdeeg uit de beslagkom te snoepen. Toch neem je hierbij een risico.

"Cakebeslag bevat onder meer rauwe eieren, wat een risico op salmonellabesmetting met zich meebrengt", vertelt Zwietering, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie aan de Wageningen University.

Koekjesdeeg bevat niet altijd eieren maar wel onbewerkt bloem, en ook dat is geen steriel product. "Het is vrij droog, dus er zullen geen bacteriën in groeien, maar er kunnen wel degelijk schadelijke bacteriën in zitten."

Van rauw koekjesdeeg zal je niet heel snel ziek worden, maar het kán wel. Dat bewijst een uitbraak van de E. colibacterie in de Verenigde Staten in 2009. Er werden zeker 77 mensen, vooral tienermeisjes en kinderen, ziek na het eten van vers kant-en-klaar koekjesdeeg uit de supermarkt.

Na verder onderzoek bleek niet het ei - deze waren in dit geval namelijk gepasteuriseerd - maar het bloem de boosdoener. Fabrikant Nestlé kondigde daarna aan alleen nog verhitte bloem te gebruiken voor het koekjesdeeg.

'Koekjesdeeg is niet gemaakt om rauw te eten'

"Het is de vraag wiens schuld een dergelijke uitbraak is", zegt Zwietering. "In principe moet voedsel veilig zijn, maar alleen waarvoor het is bedoeld. Koekjesdeeg is niet gemaakt om rauw te eten, net als cakebeslag."

“0 procent risico op een voedselvergiftiging is er nooit. Er is één uitzondering: ingeblikt voedsel.”
Marcel Zwietering, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie

Veilig voedsel is overigens een relatief begrip, legt de hoogleraar uit. "0 procent risico op een voedselvergiftiging is er nooit. Er is één uitzondering: ingeblikt voedsel. Dat is microbiologisch gezien helemaal veilig."

Er is sprake van een spanningsveld, aldus Zwietering. "Aan de ene kant staan de conservenblikken die 100 procent veilig zijn, aan de andere kant bijvoorbeeld rauwe kip, die dat absoluut niet is." Dit laatste raadt hij iedereen af om te eten. "De kans dat je daar ziek van wordt, is te groot."

Ergens op dat spanningsveld tussen absoluut veilig en absoluut onveilig liggen koekjesdeeg en cakebeslag. Niet supergevaarlijk om te eten, maar ook niet vrij van risico's. "Cakebeslag is nog iets minder veilig omdat er bloem én rauwe eieren in zit", legt hij uit.

Weeg de risico's af

Koekjesdeeg of cakebeslag snoepen raadt Zwietering om het zekere voor het onzekere te nemen dan ook af. "Maar," nuanceert hij, "soms doe ik het zelf ook, ik vind het dan voor mezelf een acceptabel risico."

Daarbij komt dat een gezonde volwassene meestal maar een paar dagen ziek zal zijn van een eventuele besmetting met een schadelijke bacterie. "Voor ouderen en jonge kinderen is dat een ander verhaal; zij kunnen er sneller en bovendien ernstiger ziek van worden."

De hoogleraar raadt hen daarom af om dergelijke rauwe producten of ingrediënten te eten. "Ook zwangere vrouwen kunnen het beter niet eten. Ze nemen een risico voor het kind, dat in de buik nog geen afweersysteem heeft."

Hetzelfde geldt overigens voor zachtgekookte eieren. "Toch eet ik ze zelf regelmatig," vertelt hij, "want dat vind ik nou eenmaal lekkerder dan een hardgekookt ei."

Kan een bejaarde maar beter geen zachtgekookte eieren eten? "Mijn professionele antwoord zou zijn: beter van niet", antwoordt Zwietering. "Maar stel dat het iemands lievelingseten is, dan kun je het misschien best een keer doen. Je moet tenslotte ook een beetje genieten van het leven."