Zelf oliebollen maken veel werk? Welnee, zegt Arvid Bergström, auteur van een kookboek over oliebollen. Hij verklapt zijn basisrecept voor klassieke oliebollen en noemt een aantal verrassende zoete en hartige combinaties.

Je kunt natuurlijk op de laatste dag van het jaar achter in de rij bij de oliebollenkraam aansluiten, je kunt ook gewoon zelf oliebollen bakken. Volgens Bergström, biersommelier, kok en auteur van het boek Bier en Oliebollen, is dat laatste eenvoudiger dan je denkt, en bovendien veel lekkerder.

Met een pak oliebollenmix heb je het beslag in no time klaar, maar je eigen beslag maken kost niet veel meer moeite. "Het voordeel is dat je het dan naar je eigen hand kunt zetten", legt Bergström uit. "In veel mixen zit suiker, en dat is niet handig als je - ook - hartige oliebollen wilt maken."

Basisrecept voor 25 kleine oliebollen

  • 375 gram (volkoren) bloem
  • 330 ml bier (volle melk of water kan ook)
  • 25 gram roomboter
  • 1 ei
  • 1 zakje gist
  • Een scheutje zout
  • Evt. een klein beetje suiker

Het deeg maken gaat als volgt: "Zeef de bloem boven een beslagkom, voeg daarna het bier - een tripel of een weizen - de roomboter, het ei, gist, zout, en eventueel suiker toe. Roer dit voorzichtig met een pollepel tot een glad beslag", legt Bergström uit.

"Daarna zet je het beslag minstens een uur onder een theedoek bij de verwarming, zodat het deeg gaat gisten en luchtig wordt. Anderhalf tot twee uur is nog beter, dan wordt het deeg nog luchtiger en nog lekkerder", aldus de biersommelier.

Het bakken zelf gaat snel

Het bakken zelf kan in een frituurpan of in een grote pan met hete zonnebloemolie. "De optimale baktemperatuur is 180 tot 190 graden. Om dit te testen in een gewone pan, kun je een broodkorstje in de olie doen. Als dit korstje in dertig seconden bruin wordt, is de olie heet genoeg."

“Doe niet meer dan zes oliebollen tegelijk in de pan.”

Bergström zelf gebruikt een - niet al te grote - klassieke ijscolepel om het oliebollenbeslag in de olie te scheppen. "Als je in de lepel knijpt, komt het beslag vanzelf los. Doe niet meer dan zes oliebollen tegelijk in de pan, anders daalt de temperatuur van de olie te veel."

Na ongeveer twee minuten drijven draaien de oliebollen zichzelf vanzelf om. "Dat komt doordat het deel van de oliebol dat onder olieniveau zit gaart en lichter wordt. Daardoor draait de oliebol om. Na nog eens twee tot drie minuten zijn ze gaar."

Smaken toevoegen aan je oliebollen

Aan oliebollen kun je allerlei smaken toevoegen, krenten en rozijnen zijn de bekendste. Maar er zijn volgens Bergström talloze lekkere combinaties mogelijk.

Een paar voorbeelden uit zijn boek: pompoenstukjes gekruid met Chinese vijfkruidenpoeder, gerookte spekreepjes en geraspte kaas, peer en witte chocolade, munt en blauwe bes, banaan en hagelslag.

Smakelijke combinaties van bieren en oliebollen

  • Pompoenstukjes met Chinese vijfkruidenpoeder – herfstbok
  • Munt en blauwe bes – India Pale Ale (IPA)
  • Banaan en hagelslag – weizenbier
  • Blauwe klaas en chorizo – imperial stout
  • Geitenkaas en honing – tripel bier

Als Bergström smaken gaat toevoegen, neemt hij een kleinere kom en schept daar een grote soeplepel van het oliebollenbeslag in. "Dat worden zes oliebollen. Ik voeg aan dit beslag smaken toe, en terwijl deze oliebollen bakken, maak ik een volgende soeplepel beslag met weer andere smaken klaar."

Smaken toevoegen kan ook door een naturel oliebol open te snijden en deze als toastje te beleggen. "Denk aan blauwe klaas en chorizo, geitenkaas en honing, gerookte zalm en mierikswortel of wasabi."