Hoe hoort het met Kerstmis thuis aan tafel? Een etiquette-expert en butler geven tips over de aankleding van de tafel, het gesprek aan tafel en of je nou wel of niet een fles wijn voor de gastvrouw hoort mee te nemen.

Van butler Laurens Spanjersberg en etiquette-expert Anne-Marie van Leggelo-van den Berkmortel hoeft het met de feestdagen thuis allemaal niet zo stijf en strak.

"Het is geen restaurant", zegt Spanjersberg. "Doe eens iets geinigs met de aankleding van de tafel. Laat bijvoorbeeld een treintje over de tafel rijden, of doe iets met lampjes. Gebruik je fantasie."

Wat de borden betreft is hij duidelijk: "Haal je mooiste servies uit de kast. Of leen het desnoods van je oma. En er mag best een stukje van het bord af zijn. Dat is juist chic. Dat geldt natuurlijk niet voor nieuwe borden."

Wel of geen tafelschikking?

Een tafelschikking hoeft niet, maar het kan volgens de twee deskundigen handig zijn om bepaalde mensen juist niet naast elkaar te zetten. Bijvoorbeeld als je broer en je vriend samen alleen maar over voetbal kunnen praten, of als je opa je kleine neefje te druk vindt.

"Let er ook op dat je niet alle drukke of juist stille mensen bij elkaar zet", zegt Van Leggelo. "Probeer te bedenken hoe je de avond gezellig doorkomt samen. Halverwege changeren, zoals dat zo mooi wordt genoemd, is ook aan te bevelen."

“Een foto maken van het gerecht kan, maar plaats het niet uitgebreid op Instagram.”
Anne-Marie van Leggelo-van den Berkmortel, etiquette-expert

Ongeschreven regel bij de wat officiëlere diners is dat er niet over politiek of geloof wordt gepraat. "Daar komt alleen maar ruzie van", aldus Spanjersberg. "Als iemand er wel over begint, zeg je gewoon dat we het er beter niet over kunnen hebben. Het is nu kerstmis."

Een telefoon op tafel tijdens het kerstdiner, niet voor niets 'plebsbestek' genoemd, is natuurlijk ook not done. "Foto's maken van gerechten kan tegenwoordig wel, daar kijkt niemand meer van op, maar ga het niet meteen uitgebreid op Instagram plaatsen", zegt Van Leggelo. "Daar wacht je maar even mee."

Een foto maken van je eten mag, het tijdens het diner plaatsen van een bericht op sociale media niet. (Foto: 123RF)

Betrek kinderen bij het kerstdiner

En wat doe je met eventuele kinderen? Kunnen die wel zo lang aan tafel blijven zitten? Een tip van Spanjersberg: "Zet de kinderen aan een aparte tafel, en vertel de oudste dat hij de baas is van de tafel. Zo ging dat vroeger bij ons thuis ook. Kinderen vinden dat leuk, en houden het langer vol."

Van Leggelo vult hem aan: "Wat ook kan helpen is de kinderen bij het diner betrekken, bij de voorbereidingen maar ook bijvoorbeeld bij het opdienen van de borden."

“Stuur niet achteraf uit het niets een Tikkie.”
Anne-Marie van Leggelo-van den Berkmortel, etiquette-expert

Wil je voorkomen dat je zus in een galajurk aan tafel zit en je neefje in een spijkerbroek met gaten, wees dan vooraf duidelijk over de dresscode. "Het hoeft helemaal niet chic, of juist wel. Maar is er een dresscode, hou je daar dan ook aan", vindt Van Leggelo.

Hetzelfde geldt voor eventuele kosten. "Het kan natuurlijk best dat je samen het diner bekostigt, maar maak hier dan afspraken over. Stuur niet achteraf uit het niets een Tikkie."

Kom op tijd en neem een geschikt cadeau mee

Verder geldt: als je wordt uitgenodigd mag je niet te vroeg komen. "Want de gastheer of -vrouw is dan waarschijnlijk nog druk met de voorbereidingen van het diner", legt Van Leggelo uit. "En kom maximaal een kwartier te laat."

Neem je een cadeau voor de gastheer of -vrouw mee - dat is volgens de deskundigen wel zo gepast - kies dan geen bloemen. "Of ze moeten al in een vaas staan, de gastheer of -vrouw moet er in ieder geval niet veel aan hoeven te doen. Want er is al genoeg te doen."

Spanjersberg zou geen fles wijn meenemen, maar liever iets originelers, eigengemaakte jam bijvoorbeeld. Van Leggelo vindt dat een fles wijn best kan, maar ze vindt een fles champagne of prosecco nog feestelijker. "Die passen bij ieder gerecht. Het betekent overigens niet dat de fles dezelfde avond nog open moet."

Het is hoe dan ook niet gepast om te veel te drinken tijdens een diner, aldus de deskundigen, maar of iedereen zich daar dit jaar aan gaat houden is natuurlijk nog maar de vraag.