NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Snel eten verhoogt het risico op overgewicht."

Oordeel: aannemelijk

Brood.net adviseert in een blog langzaam te eten, want snel eten wordt volgens de website gelinkt aan een hogere BMI (Body Mass Index). Onder meer Welingelichte Kringen en Girlscene stellen bovendien dat je zwaarder kan worden door te snel te eten. Maar klopt dit wel?

Waar komt het vandaan?

Tien jaar geleden meldde onder meer NU.nl al op basis van een onderzoek dat snel eten dik maakt. En ook in 2008 schreef onder meer Dokterdokter.nl dat je dik wordt van te gehaast eten. Het idee dat snel eten effect heeft op je gewicht, bestaat online dus al zeker een decennium.

Monica Mars van Wageningen University doet onderzoek naar kauwen en het effect van eetsnelheid op verzadiging. Zij vertelt dat er al zeker vijftien jaar wordt gekeken naar de effecten van eetsnelheid.

Wat bepaalt hoe snel je eet?

Mars legt uit dat de eetsnelheid zowel afhankelijk is van het voedsel zelf, als van degene die eet. "Het maakt voor de eetsnelheid bijvoorbeeld uit of voedsel hard of zacht is, wat de vorm is en of het grote of kleine stukjes bevat."

"We weten daarnaast bijvoorbeeld dat mannen over het algemeen sneller eten dan vrouwen. Mannen kunnen door fysieke verschillen in de mond voedsel gemiddeld sneller verwerken tot een massa die je veilig kan doorslikken. Mannen zijn dus in staat om sneller te eten, en doen dit over het algemeen ook."

Eet je meer als je snel eet?

Als je snel eet en voedingsmiddelen tot je neemt die ook nog eens snel te eten zijn, dan eet je volgens Mars ook meer. "Dit bleek onder andere uit experimenten waarin twee verschillende voedingsmiddelen met elkaar werden vergeleken. In deze experimenten werd ervoor gezorgd dat de voedingsmiddelen even lekker werden gevonden en evenveel energie bevatten. Het enige verschil was dat je het ene voedingsmiddel makkelijker weg kon krijgen. Uit de experimenten kwam naar voren dat mensen meer eten van het makkelijk weg te krijgen voedingsmiddel."

Dat je meer eet als je sneller eet, betekent niet automatisch dat snel eten ook voor overgewicht zorgt. Mars vertelt dat er wel sterke aanwijzingen zijn dat sneller dan gemiddeld eten, de kans op overgewicht vergroot.

Onderzoeken waarin mensen wordt gevraagd naar hun gewicht en hun eetsnelheid, vinden bijvoorbeeld dat mensen die van zichzelf zeggen dat ze snel eten gemiddeld zwaarder zijn. Maar, zo legt Mars uit, vragenlijsten zijn geen ideaal middel om eetsnelheid te meten. "Het kan namelijk best lastig zijn om van jezelf te zeggen dat je een snelle eter bent, dit hangt deels af van je eigen referentiekader."

Een Japanse analyse van het bestaande onderzoek naar eetsnelheid uit 2015 vond toen ook dat snel eten en overgewicht met elkaar samenhangen.

Langzamer eten met een trilvork

Een andere aanwijzing dat snel eten bijdraagt aan overgewicht, is dat langzamer eten lijkt bij te dragen aan gewichtsverlies. Mars doet onderzoek naar het effect van het gebruik van een trilvork. Dit is een vork die even gaat trillen wanneer je binnen een kort tijdsbestek twee keer een hap neemt. "Hierdoor word je je bewuster van je eetsnelheid en we zien dat mensen hierdoor langzamer gaan eten."

"In een onderzoek hebben we snelle eters die bezig zijn met afvallen deze trilvork voor een korte periode mee naar huis gegeven om bij zoveel mogelijk maaltijden te gebruiken. Bij een gedeelte van de groep was de trilfunctie uitgeschakeld, en bij een gedeelte van de groep functioneerde de vork volledig en ging hij dus trillen als er snel werd gegeten."

"Hieruit kwam naar voren dat de mensen die gebruikmaakten van de volledig functionerende trilvork langzamer gingen eten en een klein beetje meer afvielen dan de mensen die een vork hadden waarbij de trilfunctie was uitgeschakeld. Ook nadat mensen al een tijdje geen trilvork meer tot hun beschikking hadden, bleek de groep die een trillende vork had gebruikt, langzamer te eten."

"De trilvork kan mensen mogelijk een beetje helpen met afvallen", aldus Mars.

Conclusie

Op basis van meerdere onderzoeken weten we dat snel eten ook zorgt voor meer eten. Of mensen die snel eten daardoor ook gemiddeld zwaarder zijn, dat is nog niet met zekerheid te zeggen. Er zijn wel meerdere aanwijzingen hiervoor. Daarnaast wijst onderzoek er ook op dat wanneer mensen op dieet langzamer gaan eten door middel van een trilvork, iets meer afvallen.

We beoordelen de stelling "Snel eten vergroot de kans op overgewicht" als aannemelijk.