Als je een beetje milieubewust bent, laat je bepaalde groenten in het najaar links liggen. Want sperziebonen en bosuitjes moeten in het najaar van ver komen. Maar wat eet je dan wel in deze periode van het jaar? Biologische tuinder Stijn Costermans heeft een zestal groenten van het seizoen geselecteerd die 'gewoon' van eigen bodem komen en geeft verrassende tips.

Andijvie

"Andijvie is een van de laatste bladgewassen die op de koude grond wordt geoogst. In de wintermaanden en in het vroege voorjaar is ook Nederlandse andijvie verkrijgbaar, maar die andijvie komt uit de glastuinbouw", vertelt Costermans, eigenaar van De Groentenakker in Odijk. Andijvie kennen we vooral als ingrediënt voor stamppot, maar kan ook prima worden gestoofd of geroerbakt, of verwerkt worden in een salade of roerei.

Rode bieten

Rode bieten, gezaaid tussen eind april en begin juni, kunnen in het najaar worden geoogst. Ze staan vooral bekend als gekookte groente, maar Costermans poft ze liever. "Door ze te poffen in de oven, een kwestie van verpakken in aluminiumfolie, worden de bieten veel intenser van smaak dan als je ze kookt. Je kunt ook knoflook en kruiden toevoegen." Hoelang ze in de oven gaan, hangt vooral af van de grootte van de bieten en is een kwestie van uitproberen.

Groenten die het hele jaar een goede keuze zijn

  • Bleekselderij, bloemkool, broccoli, ijsbergsla, koolrabi, prei, raapjes, radijs, rode biet, rode kool, spitskool, spruiten, tomaat, ui, wortelen, witlof en witte kool zijn volgens het Voedingscentrum het hele jaar een goede keuze.

Venkel

Venkel is een veelzijdige groente die bekendstaat om zijn sterke anijssmaak. "Wat kun je eigenlijk niet met venkel?", reageert Costermans. Venkel kun je roosteren, stoven, grillen of gratineren, en gebruiken in salades, soep, risotto, pasta, vispakketjes en -ovenschotels.

Wortels

Najaarswortels hebben, in tegenstelling tot winterpeen, een iets zoete smaak. "Zeker als het wat kouder is in het najaar", weet Costermans. "Omdat er ook wortels zijn die eerder worden geoogst en vervolgens bewaard, weet je helaas niet altijd wanneer ze zijn geoogst. En dat is jammer, want worteltjes die zijn geoogst in het najaar, smaken veel beter dan wanneer ze eerder zijn geoogst."

Prei

Prei is verwant aan de knoflook en wordt vooral fijngesneden verwerkt in soep en pasta. Costermans bereidt de pittige groente meestal op een andere manier. "Ik snij de prei in stukken van ongeveer 10 centimeter, kook ze kort en bak ze vervolgens in een beetje olie zodat ze boterzacht en mals van binnen worden", vertelt hij.

Spitskool

Spitskool is een van de weinige kolen die niet in de winter wordt geoogst. "Andere kolen kunnen we op het land laten staan en pas in de winter oogsten", vertelt Costermans. Spitskool kun je goed rauw in een (kool)salade verwerken, of in een roerbakgerecht of stamppot.

Tip: check de groentekalender

Hoe milieuvriendelijk een bepaalde groente (of fruit) in een bepaalde maand is, kun je heel eenvoudig opzoeken in de Groente- en fruitkalender van Milieu Centraal. Dat zijn groeten en fruit van Nederlandse akkers, maar ook bepaalde akkerproducten van verder die per vrachtwagen of schip vervoerd zijn.