Oktober is dé maand om kastanjes te rapen. Maar hoe onderscheid je de eetbare tamme kastanje van de giftige wilde kastanje? En wat kun je uiteindelijk met de kastanjes doen? NU.nl vraagt het aan Jaël Bergwerff, boswachter op de Veluwe.

Tamme en wilde kastanjes worden nog weleens door elkaar gehaald. Toch zijn ze niet eens familie van elkaar: ze behoren tot verschillende plantengeslachten. En dat zie je terug in de Latijnse naam. De wilde kastanje, ook wel witte of paardenkastanje genoemd, heet Aesculus hippocastanum, de tamme kastanje Castanea sativa.

"Alleen de tamme kastanje is eetbaar", vertelt Bergwerff. Wilde kastanjes zijn bitter van smaak en niet eetbaar. Ze zijn zelfs licht giftig. Vergiftigingsverschijnselen die kunnen optreden na het eten van paardenkastanjes zijn misselijkheid, buikpijn, irritatie in de mond of keel en braken, aldus het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC).

Tips voor het rapen van tamme kastanjes

  • Check op de Wildplukwijzer waar je tamme kastanjes kunt vinden
  • Doe tuin- of werkhandschoenen aan
  • Vergeet niet een tas of emmer mee te nemen
  • Je herkent een wilde kastanje zo: samengesteld blad, vrij gladde bolster, ronde kastanje
  • Je herkent een tamme kastanje zo: geen samengesteld blad, stekelige bolster, afgeplatte kastanje

Verschillen tussen tamme en wilde kastanjes

"Als je weet waar je op moet letten, zijn de tamme kastanjes vrij eenvoudig te herkennen aan de bladeren en de bolsters", zegt Bergwerff. Zo heeft de paardenkastanje een samengesteld blad. De bladeren zijn groot, hebben een gekartelde rand en lijken op een hand met vijf tot zeven vingers. Het blad van de tamme kastanje lijkt weliswaar op die van de wilde kastanje, maar als je goed kijkt, zie je dat de tamme kastanje geen samengesteld blad heeft: het is langwerpig en loopt breed uit.

Ook de omhulsels van de kastanjes - de bolsters - zijn verschillend. Bergwerff: "De bolster van de wilde kastanje is vrij glad met hier en daar een doorn, terwijl de bolster van de tamme kastanje vol zit met stekels die behoorlijk kunnen prikken. Tip: doe daarom tuin- of werkhandschoenen aan als je gaat rapen.

De kastanjes zelf zien er eveneens anders uit. De wilde kastanje is rond met een lichtere plek erop. De tamme kastanje heeft een platte kant en een puntje met een wit pluimpje.

De tamme kastanje heeft een puntje met een wit pluimpje. (Foto: 123RF)

Ook wilde kastanjes zijn gewild, vooral bij kleuters

Kastanjes rapen is populair, ook op de Veluwe waar Bergwerff als boswachter bij Staatsbosbeheer werkt. "Overigens zijn niet alleen de tamme, maar ook de wilde kastanjes gewild. Vooral bij kleuters, om te knutselen."

Plekken waarvan bekend is dat er een tamme kastanje staat, zijn soms drukbezocht, weet Bergwerff. Zeker de bomen die op De Plukwijzer staan aangegeven. Hieraan kun je overigens ook zelf plekken waar je fruit, noten of groente in het wild kunt plukken toevoegen.

Tamme kastanjes kun je rauw eten, roosteren, poffen of koken

Eenmaal thuisgekomen met een zak kastanjes: wat kun je ermee doen? "Je kunt ze rauw eten, roosteren, poffen, koken, invriezen", vertelt Bergwerff. Zelf eet ze de kastanjes met haar gezin graag gekookt, met spruitjes en pindasaus.

Poffen of roosteren kan - na het verwijderen van de bolsters - op de barbecue of een vuurtje, maar ook in de oven of de airfryer. Kerf wel altijd in de bovenkant van de kastanje (bij het pluimpje) een kruis, anders stuiteren ze als popcorn de lucht in. Als ze na een minuut of tien à vijftien zijn opengesprongen, zijn ze gaar en klaar om op te eten.