Het oesterseizoen is op 19 september officieel van start gegaan. Dit betekent dat liefhebbers zich de komende maanden weer tegoed kunnen doen aan deze snack uit de zee, die je zelf kunt rapen.

In Nederland kennen we grofweg twee soorten oesters: de inheemse Europese - platte - oester en de Zeeuwse oester, ook wel Japanse oester of creuse genoemd.

De Japanse oester werd in de jaren zestig door kwekers naar Zeeland gebracht. De creuse doet het echter in ons land zo goed in de natuur, dat die de inheemse Europese oester grotendeels heeft verdrongen.

Zelf oesters rapen is heel makkelijk

Sterker nog, er wordt zelfs gesproken over een plaag. Hierdoor is het in Nederland heel makkelijk om zelf oesters te rapen. Het kan in principe langs de gehele kustlijn. Als je zelf oesters gaat rapen, is het wel goed een aantal zaken in het achterhoofd te houden.

"Zo mag je in Nederland 10 kilo per persoon per dag rapen, mits voor eigen gebruik. Dat zijn ongeveer honderd oesters.", weet Sonja Smit. Zij organiseert excursies in Zeeland, waarbij deelnemers onder begeleiding oesters rapen.

“Een oester is wat ie eet. Raap daarom niet te dicht bij havens en sluizen.”
Sonja Smit, ervaren oesterraper

Verder mag je in Nederland niet te dicht bij kweekpercelen rapen, die percelen worden bijvoorbeeld met een bord gemarkeerd.

Smit: "En een oester is wat ie eet. Ik zou daarom niet te dicht bij havens en sluizen rapen. Er is daar veel scheepsverkeer en dat brengt verontreiniging met zich mee."

Oesterdam, Wilhelminadorp en Katseveer zijn goede plekken

Goede Zeeuwse plekken om te rapen, zijn volgens Smit de Oesterdam, Wilhelminadorp en het Katseveer. "Oesterbanken zijn overigens heel eenvoudig te herkennen met behulp van Google Earth", vertelt Smit. "De donkere vlekken langs het strand zijn allemaal oesterbanken."

“Als je zelf oesters gaat rapen, neem dan een schroevendraaier mee.”
Sonja Smit, ervaren oesterraper

Oesters raap je bij laagwater. "Check daarom online de getijdentabel en je ziet precies wanneer het op een gunstig tijdstip laagwater is. Trek kaplaarzen aan en neem niet alleen een mandje, maar ook een schroevendraaier mee. Want oesters groeien in het wild vaak aan elkaar, of op een rots."

Je kunt goed ziek worden van een verkeerde oester

Er zijn nog wat dingen waar je op moet letten, want je kunt goed ziek worden van een verkeerde oester. "Op de eerste plaats: een gezonde oester ruik je niet", legt Smit uit. "Een slechte oester heeft een penetrante zwavelgeur. Dit ruik je zodra je de oester opent."

Ook mag er niets anders in de schelp zitten dan de oester zelf en het oestervocht. "Zit er bijvoorbeeld een worm in de schelp, dan betekent dit niet per se dat de oester niet goed is. Maar ik zou het risico niet nemen. En waarschijnlijk heb je een hele emmer geraapt, dus een oester meer of minder maakt weinig verschil."

Tips voor het klaarmaken van oesters

Als er iemand is die meer kan vertellen over het bereiden van oesters, is het Annette van Ruitenburg wel. De Texelse auteur schreef onder andere Zilt Zoet Zeeland en De Smaak van Texel en geeft onder meer workshops over oesters.

"Zeker Texelse oesters kunnen grillig van vorm zijn en zijn daardoor niet altijd eenvoudig te openen", vertelt ze. "Doe ze dan kort in de oven, bij 140 tot 160 graden. Of een paar seconden in de magnetron. En als de oester tijdens het openen is beschadigd en er gruis in het oestervocht terecht is gekomen, doe het vocht dan door een theezeefje."

Een gezonde oester ruik je niet. Je kunt ze rauw eten met bijvoorbeeld een beetje citroen. (Foto: 123RF)

Voeg citroen, sojasaus of gember toe aan de oester

Oesters kun je natuurlijk heel goed rauw eten. Zo eet Van Ruitenburg ze zelf het liefst. "Doe er dan wel een beetje citroen op. Niet alleen vanwege de smaak, maar ook om de oester te laten schrikken. Je kunt hierdoor zien of de oester nog leeft. Als de oester niet beweegt, dan zou ik hem niet opeten."

Zeker als je zelf oesters hebt geraapt, is het leuk om te experimenteren in de keuken. "Met oesters van de vishandel doe je dat wellicht niet zo snel."

In plaats van citroen, kun je bijvoorbeeld wat sojasaus en gember toevoegen of tabasco, een scheutje gin of wat jenever. Ook erg lekker volgens Van Ruitenburg: een sausje van oestervocht en bier. "Laat dit samen met een bosuitje inkoken en doe de oester vervolgens met het sausje kort in de oven. Je kunt de oester ook gratineren door wat room met geraspte kaas toe te voegen. En is een oester te groot naar je zin, haal hem dan uit de schelp door de bloem en bak hem in roomboter."