September en oktober zijn dé maanden om zelf paddenstoelen te plukken. Maar het is niet zo eenvoudig als het lijkt, waarschuwt professioneel wildplukker Edwin Florès.

In Nederland groeien ongeveer vijfduizend verschillende soorten paddenstoelen. Hiervan zijn er slechts honderd voor consumptie geschikt. Van de niet-eetbare paddenstoelen zijn er dertig giftig, waarvan er tien dodelijk kunnen zijn als je ze eet.

Paddenstoelen plukken mag in Nederland, maar is volgens Staatsbosbeheer wel op eigen risico. "Per keer mag je 250 gram paddenstoelen voor eigen consumptie plukken. Dit is ongeveer net zo veel als een bakje champignons", vertelt Florès, auteur van Het grote wildplukboek. Ook schreef hij samen met Ron Blaauw en Bobby Rust van Ron Gastrobar Het wildplukkookboek, en met Jonnie Boer - eveneens een fervent wildplukker - het bekroonde boek Paddenstoelen.

Het plukken van paddenstoelen is op zich niet schadelijk voor de natuur, maar kan wel effect hebben op het ecosysteem, omdat dieren zoals wilde zwijnen en reeën paddenstoelen eten en paddenstoelen belangrijke voedingstoffen aan bomen leveren.

In een workshop over eetbare paddenstoelen worden de volgende vragen beantwoord:

  • Waar groeit de eetbare paddenstoel die je wilt gaan plukken?
  • In welk seizoen groeit deze paddenstoel?
  • Hoe determineer je de paddenstoel?
  • Voldoet de paddenstoel die je hebt gevonden aan alle criteria?
  • Hoe lees je het best een veldgids?
  • Hoe ziet een gezonde paddenstoel eruit?
  • Hoe maak je de paddenstoel schoon?
  • Hoelang kan je de paddenstoel bewaren?
  • Hoeveel gram paddenstoelen mag je plukken?
  • Wat voor materiaal neem je mee als je paddenstoelen gaat plukken?

Ga eerst met een deskundige op pad

"Het is af te raden om zomaar het bos in te gaan om wilde paddenstoelen te plukken. Je moet vooraf weten welke eetbare paddenstoelen je wilt verzamelen," aldus Florès, die aanraadt met een deskundige mee het bos en het veld in te gaan, of een workshop over eetbare paddenstoelen te volgen.

"Als beginner heb je in ieder geval twee veldgidsen nodig om goed te leren determineren. Je moet wegwijs worden gemaakt in hoe je een veldgids moet lezen."

Verder adviseert Florès om je als beginner te richten op één bepaalde paddenstoelsoort, waar je je vervolgens - met behulp van een veldgids en het internet - goed in verdiept. "Bij voorkeur een eetbare paddenstoel die niet of nauwelijks een giftige lookalike heeft, zoals het eekhoorntjesbrood. Deze is bijna niet te verwarren met andere paddenstoelen, dus een uitstekende paddenstoel om mee te starten."

Pas nadat je uitgebreid onderzoek hebt gedaan en weet dat eekhoorntjesbrood een boleet met een dikke hoed en buisjes aan de onderkant is, kun je aan de slag. "Maar dan nog moet je als je de paddenstoel - waarvan je vermoedt dat die inderdaad eekhoorntjesbrood is - hebt gevonden, uitgebreid determineren met behulp van een veldgids."

De angst voor een vergiftiging is terecht

Uit cijfers van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum blijkt dat dit jaar al zeker negen mensen ziek zijn geworden na het eten van paddenstoelen. Het centrum waarschuwt al jaren voor het wildplukken van paddenstoelen en verwacht dat het aantal vergiftigingen de komende tijd zal stijgen vanwege de weersomstandigheden - regen na een warme periode.

Na het eten van een giftige paddenstoel krijg je meestal eerst last van braken en diarree. Daarna kan er schade aan de lever ontstaan, wat kan leiden tot een (soms dodelijk) leverfalen.

De angst voor een paddenstoelenvergiftiging is volgens Florès terecht, maar er zijn nog genoeg mensen die lukraak paddenstoelen plukken én opeten. "Mensen nemen weleens contact met mij op nadat ze een onbekende paddenstoel hebben geplukt en gegeten. Zonder te determineren dus. Ze vragen mij vervolgens of de paddenstoel eetbaar was of niet. Onbegrijpelijk."

Tips voor het zoeken van eetbare paddenstoelen:

  • Ga de eerste twee keer met een kenner op pad
  • Determineer altijd
  • Koop twee goede veldgidsen
  • Bereid je goed voor en weet wat je wilt gaan plukken in welk seizoen
  • Bij twijfel nooit een paddenstoel plukken en opeten