In september gaat op het noordelijk halfrond de wijnoogst van start. Het zal nog minstens een paar maanden - en soms zelfs jaren - duren voordat de druiven als wijn in het schap liggen. Maar wat bepaalt uiteindelijk de prijs van zo'n fles in de supermarkt?

Gemiddeld geeft de Nederlandse consument in de supermarkt minder dan 3,50 euro uit aan een fles wijn, blijkt uit onderzoek van Nielsen. "Dat is inderdaad absurd weinig", beaamt wijnjournalist Esmee Langereis. "Overigens tot grote frustratie van wijnmakers. Het is ook best vreemd dat we zonder te knipperen bij de koffiebar 5 euro voor een designerkoffie neertellen, maar datzelfde bedrag niet overhebben voor een fles wijn."

Een fles wijn kost - zónder wijn erin - al iets meer dan 2,50 euro om te produceren, weet Langereis, die zelf ook wijnmaker is. Hierbij is inbegrepen: de fles, de kurk, het etiket, accijnzen, transport, marge van de inkoper. Langereis: "In een fles van 4,50 euro zit dus voor ongeveer 2 euro aan wijn, in een fles van 6 euro 3,50 aan wijn. Dat is bijna twee keer zo veel, en dat proef je. Alles wat je meer uitgeeft dan die 2,50, is kwaliteit van de wijn."

De kosten van de wijn zelf zijn afhankelijk van verschillende factoren; de locatie bijvoorbeeld. "Een hectare in de streek Champagne kost meer dan 1 miljoen euro, in het zuiden van Frankrijk heb je al een hectare voor 10.000 piek."

De kosten van de wijn zijn afhankelijk van onder andere de locatie van de wijngaard. (Bron: Thinkstock)

Wijnproductie in Chili en Spanje is goedkoper

Ook of de druif met de hand of machinaal geplukt wordt, speelt een rol. "Met de hand plukken is beter voor de kwaliteit van de druiven, maar is - in ieder geval in veel landen in Europa - duurder. Omdat in landen als Chili, Spanje en Portugal de lonen relatief laag zijn, kunnen ze daar goedkopere wijnen produceren. Supermarktwijnen worden overigens doorgaans machinaal geplukt", aldus Langereis.

Een grote kostenbesparing is het vervoeren van de wijn in 'bulk'. Dan komt de wijn niet in flessen uit het land van herkomst, maar in een grote container vol met sap, dat dan in Nederland gebotteld wordt. "Goedkoop, maar lekkerder wordt het er niet op."

Wat bepaalt de prijs van een fles wijn?

  • Locatie/prijs van de grond van de wijngaard
  • Druiven met de hand geplukt of machinaal
  • Sap als 'bulk' getransporteerd of ter plaatse gebotteld
  • Hoeveelheid water aan de wijnranken
  • Manier van persen
  • Biologische wijnbouw of niet
  • Wel of geen (eiken)houten vaten

Keuze tussen geld en kwaliteit

Een wijnmaker maakt dus steeds een keuze of hij de kosten kan terugverdienen of aan kwaliteit moet inleveren. Dat geldt ook voor het persen. "Je kunt de druiven persen tot er niets meer uitkomt, of je kunt alleen het eerste, lekkerste sap gebruiken. Vergelijk het met de eerste persing van olijfolie. De opbrengst per kilo druiven is minder, maar wel het meest aromatisch."

"Als je je druivenstokken heel veel water en mest geeft, dan krijg je hele grote druiven waar veel - maar waterig - sap in zit", aldus Langereis. "Je kan van dit soort plofdruiven wijn maken, maar deze zal lang niet zo aromatisch smaken als wijn van stokken die zelf hun water moeten zoeken in de bodem."

“Als een supermarktwijn van 3,50 euro naar hout smaakt, ga er dan van uit dat er houtsnippers in de tank zijn gedaan.”
Esmee Langereis, wijnjournalist en wijnmaker

Ook niet onbelangrijk: is de wijn biologisch of niet? Langereis: "Geen pesticiden, herbiciden en kunstmest betekent meer kans op schimmels en ziektes en dus een deels mislukte oogst. Om de druivenstokken gezond te houden, moet bovendien het land met meer aandacht worden bewerkt. Dat maakt biologische wijn duurder."

Verschil in kwaliteit

En wijn die in (eiken)houten vaten is gerijpt, kost vanzelfsprekend eveneens meer dan wijn die in een roestvrijstalen tank is geproduceerd. "Een nieuw vat kost bijna 1.000 euro. Als je ieder jaar nieuwe vaten gebruikt, tikt dat lekker aan. 1 euro erbij per fles. Tref je een supermarktwijn van 3,50 die naar hout smaakt, ga er dan maar van uit dat er houtsnippers in de tank zijn gedaan, als een theezakje."

Wat betekent dit alles nu voor de prijs-kwaliteit van de wijn in de supermarkt? "Tussen 2,50 en 5 euro is het verschil in kwaliteit niet heel groot", vindt Langereis. "Tussen de 5 en 20 euro stijgt de kwaliteit exponentieel, omdat de basisprijs van de fles - zonder de wijn dus - gelijk blijft. Het verschil in kwaliteit tussen een fles van 5 euro en 20 euro is enorm. Boven de 20 euro stijgt de kwaliteit weer minder hard. Een fles van 25 of 50 euro, ik zou het verschil niet proeven."