Na een vakantie vol ijs, pizza en patat is het vaak lastig om weer over te schakelen naar een gezond(er) eetritme. Hoe zorg je dat je op vakantie én in de periode daarna geen kilo's aankomt? Zeker als het zomerweer, met alle bijbehorende barbecues en borrels, nog volop aan de gang is?

Dieetpsycholoog Heleen Ligtelijn raadt aan om hier vóór de vakantie al een eerste stap voor te zetten. Als op vakantie niet alle remmen losgaan, kom je na thuiskomst ook een stuk makkelijker in een gezond eetpatroon. "Bedenk: wat wil je nou eigenlijk op vakantie met dat eten doen? Je eetpatroon van thuis voortzetten is natuurlijk niet reëel, dus gun jezelf regelmatig wat extra's op vakantie. Maar denk niet: ik ben op vakantie, dus alles is geoorloofd."

“Denk niet ik ben op vakantie, dus alles is geoorloofd”
Heleen Ligtelijn, dieetpsycholoog

Houd het bijzonder

Kies voor de lekkere dingen die echt iets toevoegen aan de vakantievreugde, adviseert Ligtelijn, auteur van het boek Op dieet? Doe normaal. "Trek dus niet zomaar de eerste rollen Fruitella al open zodra je in de auto naar Frankrijk stapt. En ga ook niet om 11.00 uur taart eten 'omdat het vakantie is'. Dan ga je eten namelijk associëren met niet-bijzondere situaties."

Lekker eten en snacken 'bijzonder' houden is namelijk de truc voor een normaal eetpatroon, aldus Ligtelijn, en daarmee ook de truc om na de vakantie weer gezond te eten. "Als je als regel aanhoudt dat je alleen op bijzondere momenten iets extra's eet, dan zal je dat op vakantie misschien iets vaker doen, maar kun je thuis weer gemakkelijk het normale ritme oppakken."

Bepaal vooraf wanneer je snackt

Bijzondere momenten, dat zijn bijvoorbeeld borrels, verjaardagen en trakterende collega's. Maar uitgerekend in het staartje van de zomer zijn er vaak wel héél véél barbecues, spontane etentjes op het strand of officemanagers die met ijsjes aan komen zetten. Wat als je ongezond veel van dat soort 'bijzondere situaties' hebt?

"Er is geen gouden regel voor hoeveel je wel of niet mag eten, maar probeer voor jezelf heldere keuzes te maken. Je kunt niet overal ja op zeggen. Wat zijn nou echt redenen om buiten de lijntjes te kleuren? Misschien is dat ijsje van je collega niet zo belangrijk als de high tea met je beste vriendin. Bepaal dat vooraf en kijk in je agenda wat een ja of een nee is, zodat je niet steeds met jezelf de strijd aan hoeft te gaan als het moment daar is."

Do's en don'ts

  • Zorg dat je lekker eten en snacken 'bijzonder' houdt, ook op vakantie.
  • Bepaal 's ochtends in welke situaties je wel of niet gaat snacken.
  • Heb je je voorgenomen op een bepaald moment níet te snaaien? Houd - voor zover mogelijk - het snackaanbod buiten zicht. Ga op een terrasje met je rug naar de ijssalon zitten, of blijf op een feestje weg van het taartbuffet.
  • Leg vast gezonde producten in de vriezer voor de eerste dag na de vakantie.

Denk vast na over de dag(en) na thuiskomst

Die voorbereiding, dus het letterlijk inplannen van (on)gezonde momenten, kan ook direct na thuiskomst al helpen om een vliegende start te maken. "Blijf niet hangen in die Spanje-setting, maar plan bijvoorbeeld al een sportles in voor de dag na thuiskomst, en zorg dat er boodschappen in huis zijn waarmee je je standaardontbijtje kunt klaarmaken. Dan maak je gebruik van de gezonde associaties die je brein nog kent, in plaats van verwarring te creëren door op een gewoon moment een ongezonde keuze te maken."

Overigens raadt Ligtelijn af om vlak voor een vakantie nog even op crashdieet te gaan om extra strak in het zwempak te verschijnen. "Als je dat doet, riskeer je eenmaal op vakantie het 'what the hell-effect': dan laat je je helemaal gaan, komen die verloren kilo's er weer aan en maak je het jezelf na thuiskomst extra lastig." Kortom: ze onderstreept het credo summer bodies are made in the winter? "Nou, dat is nog iets te rooskleurig", aldus Ligtelijn, die fel tegenstander is van het (crash)dieet.

In haar praktijk merkt ze dat de 'alleen op bijzondere momenten snacken'-regel ook prima kan helpen om (langzaam) af te vallen. "Als je daar nu mee start, dan ga je alvast je zomerlichaam voor volgend jaar kweken."