NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Je valt meer af als je sport op een nuchtere maag."

Oordeel: onbewezen

"Val je sneller af als je sport op een nuchtere maag?" Deze vraag was de kop van een artikel van Welingelichte Kringen op 23 mei. Volgens deze website zou een nieuw klein Brits onderzoek erop wijzen dat niet ontbijten voor het sporten leidt tot extra gewichtsverlies. Maar val je echt extra af door te bewegen zonder ontbijt?

Waar komt het vandaan?

Het verhaal dat sporten op een nuchtere maag goed voor de lijn zou zijn, is niet nieuw. In 2012 en 2017 werd al door media als Gezondheidsnet en Esquire gemeld dat je meer vet verbrandt als je zonder ontbijt gaat sporten.

Het onderzoek waarnaar Welingelichte Kringen verwijst, is op 10 april dit jaar gepubliceerd. Hierin werd niet onderzocht wat sporten zonder ontbijt voor de vetverbranding doet. Er werd wel gekeken naar het effect dat sporten op een nuchtere maag gedurende de rest van de dag op de eetlust heeft.

Wat is er onderzocht?

Twaalf gezonde mannen van ongeveer 25 jaar deden mee aan dit onderzoek dat drie dagen duurde. Op een van de ochtenden aten de deelnemers een granenontbijt waarna ze een uur moesten fietsen op een hometrainer. Op een andere ochtend aten ze hetzelfde ontbijt, maar hoefden ze daarna niet te fietsen. Op weer een andere ochtend fietsten ze zonder vooraf te ontbijten.

Na elk van de testdagen lunchten de deelnemers op het lab, waarbij ze zoveel mochten eten als ze wilden. Ook kregen ze een voedselpakket met tussendoortjes en avondeten, waarvan ze ook zoveel mochten eten als ze wilden, en waarvan ze alles wat ze niet hadden gegeten weer teruggaven aan de onderzoekers.

Uit het onderzoek bleek dat de mannen die hun ontbijt hadden overgeslagen, dit de rest van de dag niet volledig compenseerden door meer te eten. Hierdoor werd er, in vergelijking met de dag dat er wel werd ontbeten, in verhouding meer energie verbrand dan er werd gegeten, wat in theorie goed is voor de lijn.

Dus, val je af van niet ontbijten vóór het sporten?

Jan-Willem van Dijk, docent en onderzoeker Sport en Voeding aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), vertelt aan NU.nl dat het nog maar de vraag is of je ook daadwerkelijk afvalt door te sporten op een nuchtere maag.

"In het Britse onderzoek werd het ontbijt helemaal overgeslagen, terwijl ik verwacht dat veel mensen in de praktijk na het sporten op een nuchtere maag, een ontbijt zullen nemen wanneer ze honger hebben en een aantal uur later zullen lunchen. In dit geval is al niet meer te verwachten dat degenen die sporten vóór het ontbijt minder calorieën binnenkrijgen."

Daarnaast vertelt Van Dijk dat in het onderzoek slechts in een relatief korte periode van 24 uur is bekeken wat het effect is van het overslaan van ontbijt. "Ik verwacht dat wanneer mensen langere tijd het ontbijt overslaan, ze uiteindelijk toch meer gaan compenseren en het verschil tussen wel en niet ontbijten kleiner zal worden."

Verbrand je dan wel meer vet?

Van Dijk vertelt dat het wel klopt dat sporten vóór het ontbijt de vetverbranding stimuleert. Door te eten wordt je bloedsuikerspiegel en insulineniveau hoger. "Een hoge bloedsuikerspiegel en hoog insulineniveau remt de vetverbranding en zorgt ervoor dat je vooral koolhydraten verbrandt. Sporten zonder ontbijt, met een lage bloedsuikerspiegel en laag insulineniveau, zorgt er dus voor dat je in verhouding meer vet verbrandt."

"Als je regelmatig sport zonder te ontbijten, zal je lichaam zich ook zo aanpassen dat je tijdens het sporten makkelijker energie haalt uit vet. Zo stimuleert bewegen zonder te hebben ontbeten dus de vetverbranding tijdens het sporten."

“Sporten zonder ontbijt stimuleert de vetverbranding tijdens het sporten”
Jan-Willem van Dijk, onderzoeker aan de HAN

Maar volgens Van Dijk betekent dit niet automatisch dat sporten zonder ontbijt voor vetverlies zorgt. "Als je na het sporten gaat eten, kan de energie die je niet direct nodig hebt weer opgeslagen worden als vet. Als sporten op een nuchtere maag al effect heeft op vetverlies, zal dit waarschijnlijk een heel klein effect zijn."

Heb je voldoende energie om zonder ontbijt te sporten?

Maar kan het eigenlijk kwaad om zonder ontbijt te sporten? Heb je zonder voedsel achter de kiezen wel voldoende energie om effectief te sporten? Van Dijk vertelt dat het geen probleem is om op een nuchtere maag te sporten, tenzij je een extreme duursport doet. "Je lichaam heeft altijd een voldoende grote energievoorraad om zo'n uur tot anderhalf uur intensief te sporten. Als je dus gewoon een rondje fietst of rent voor je gezondheid, is het geen probleem dat je nog niets hebt gegeten."

Conclusie

Het is mogelijk dat sporten vóór het ontbijt je helpt een klein beetje minder te eten of iets meer vet te verliezen, maar hier is op dit moment nog niet voldoende bewijs voor. Zo is niet duidelijk of de resultaten van het Britse onderzoek dat Welingelichte Kringen aanhaalde ook gelden in de praktijk.

Om deze reden beoordelen we de stelling "Je valt meer af als je sport op en nuchtere maag" als onbewezen.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.