De Nederlandse bierdrinker kiest steeds vaker voor een speciaalbiertje in plaats van gewone pils. Waarom eigenlijk? En hoe kan het dat er steeds nieuwe smaken bijkomen?

Pils is nog altijd de onbetwiste leider in het schap, maar speciaalbieren zijn hard op weg die leider van de troon te stoten. Uit het jaarlijks terugkerende Nationaal Bieronderzoek van Nederlandse Brouwers blijkt dat vier op de vijf bierdrinkers weleens speciaalbier drinkt.

De verkoop van speciaalbier in supermarkten steeg in 2018 dan ook met 10 procent. De verkoop van soorten India Pale Ale (IPA) zelfs met 20 procent.

We willen iets bijzonders, een verwenmoment

Vanaf 2005 neemt de populariteit van speciaalbier explosief toe. Niet geheel toevallig rond dezelfde tijd dat mensen bewuster met hun eten en drinken omgaan.

"Die trend om bewust te eten resulteert in meer vraag naar ambachtelijke producten van goede kwaliteit, het liefst lokaal geproduceerd", vertelt biersommelier Henri Reuchlin, coördinator van de StiBON Bieropleiding. "Dat zie je ook bij andere voedingsmiddelen. Vroeger had je bruin en wit brood, inmiddels heb je een heel schap vol speltbollen, zuurdesembrood, maisbrood en noem maar op."

Volgens Reuchlin is de consument tegenwoordig bijna onverzadigbaar als het gaat om nieuwe smaken en trends. "Eigenlijk willen we elke keer als we de supermarkt of kroeg inlopen weer verrast worden door iets nieuws", vertelt hij. "Omdat bier sowieso al een verwenproduct is, wordt dat effect nog eens versterkt."

Een gewoon 'pilsje' is niet spannend meer

"Een gewoon 'pilsje' is dus niet spannend meer. Ook sociale media spelen daarin een rol. Aan de ene kant omdat het voor merken makkelijker is hun bijzondere producten aan te prijzen", zegt Reuchlin. Aan de andere kant omdat de nieuwste smaaksensatie van een hippe brouwerij uit de buurt het toch leuker doet op Facebook of Instagram dan een normaal biertje.

Thomas Gesink, marketingmanager van Brouwerij De Prael, zag zijn doelgroep veranderen. "Vroeger waren dat vooral mannen op leeftijd die het leuk vonden naast hun pilsje ook af en toe een mooie Herfstbok te proeven. Nu zit ons proeflokaal vol met een trendy, jong publiek dat het leuk vindt steeds weer nieuwe smaken te proberen."

Waarom drinken we speciaalbier?

  • We kiezen bewust voor bijzondere producten die een verwenmoment creëren
  • Er is een grote interesse voor lokale producten, waar kleine brouwerijen op inspelen
  • De opkomst van sociale media zorgt voor betere promotie (door merken én consumenten)

Smaakinnovatie kleine brouwerijen

Vooral kleine brouwerijen hebben baat bij die stijgende populariteit van speciaalbier. Volgens cijfers van Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur waren er 675 brouwerijen in 2018. In 2005 waren dat er nog maar 91.

"Dat consumenten elk seizoen een nieuwe, bijzondere smaak bier kunnen drinken, hebben we grotendeels te danken aan de kleine brouwerijen", vertelt Reuchlin. Waar grote brouwerijen zich vooral richten op technologische vooruitgang, zoals energiebesparing, lopen kleine brouwerijen voorop als het gaat om smaakinnovatie.

De reden hiervoor is simpel: pils mag dan beschouwd worden als 'normaal', het is voor brouwers het moeilijkste bier om te maken. "Voornamelijk omdat het behoorlijke investeringen in apparatuur vereist. Grote brouwerijen kunnen dat makkelijker terugverdienen door bier in grote hoeveelheden te maken", stelt Reuchlin.

Chocoladebier en bier van regenwater

"Onze brouwmeesters zijn voortdurend bezig met het ontwikkelen van nieuwe smaken en experimenteren met bestaande smaken. Zo hebben wij twee jaar geleden het water in ons meestverkochte biertje vervangen door gefilterd regenwater", vertelt Gesink.

Komt er ooit een eind aan die toevoer van nieuwe smaken? Waarschijnlijk niet. "Er zijn zo veel bierstijlen, en binnen die bierstijlen kun je ook weer experimenteren door ingrediënten lokaal of juist ver weg in te kopen. Zo blijven bierbrouwers verrassen", stelt Gesink.

Toch zie je aan de andere kant ook een zekere experimenteermoeheid optreden, stelt Reuchlin. "Mensen keren ook terug naar oude of nieuwe klassiekers, bieren waarvan ze zeker weten dat ze goed zijn."