Lichaamsvet is niet per definitie slecht. Tien vragen aan dr. Mariëtte Boon, arts en vet-onderzoeker aan het LUMC die samen met prof. Liesbeth van Rossum het boek VET belangrijk schreef, dat op 19 april verschijnt. "Wist je dat een bepaald type vet belangrijk is voor de verbranding? We kunnen het activeren. Onder meer door kou en door spicy te eten."

Te veel lichaamsvet is toch slecht? Het maakt ons dik en ziek. Hoe kan vet ook goede kanten hebben?

"In het lichaamsvet worden hormonen aangemaakt die allerlei lichaamsprocessen reguleren, zoals je eetlust en zelfs je vruchtbaarheid. Te veel vet verstoort de hormonale balans en stuurt de processen in de war. Te weinig vet trouwens ook. Maar vet hebben we dus wel degelijk nodig voor een gezond lichaam."

In jullie boek beschrijven jullie verschillende soorten vet. Wat is bruin vet?

"Bij lichaamsvet denken we vaak aan zwembandjes op de heupen of de buik. Maar er zijn inderdaad verschillende soorten vet: wit vet en bruin vet.

“In wit vet slaan we overtollige calorieën op, bruin vet helpt bij de verbranding”
Mariëtte Boon, arts en vet-onderzoeker aan het LUMC

"In het witte vet slaan we overtollige calorieën in de vorm van vet op. Bruin vet helpt juist bij de verbranding. Het heet zo vanwege de kleur: bruin vet bevat veel mitochondriën, energiefabriekjes die het vet een beige-bruine kleur geven."

En die energiefabriekjes helpen bij de verbranding?

"Ja. Bruin vet werkt als een soort warmtekacheltje: het verbrandt vet om ons warm te houden. Tot zo'n tien jaar geleden dachten onderzoekers dat alleen baby's werkzaam bruin vet hebben."

"Maar volwassenen hebben het dus ook. We hebben er zo'n 300 gram van. Zelfs dit kleine beetje is genoeg om bij te dragen aan onze verbranding. Het zit vooral in de nek en rond de grote bloedvaten. Een belangrijke ontdekking."

Wat betekent die ontdekking?

"We hebben een orgaantje in ons lichaam dat de potentie heeft om bij te dragen aan onze verbranding. Dat is heel relevant en spannend in de huidige epidemie van overgewicht en obesitas."

"Er zijn zelfs aanwijzingen dat het bruin vet in mensen met obesitas minder goed werkt dan dat van slanke mensen. Maar het goede nieuws is dat we bruin vet kunnen stimuleren."

Hoe dan?

"Bijvoorbeeld door heet te eten. In rode peper zit het stofje capsaïcine. Dat stimuleert het bruine vet. Waarschijnlijk mede daarom krijg je het warm van spicy gerechten: het bruine vet genereert immers warmte. Ook groene thee bevat een stof (catechine) die het bruine vet kan activeren.”

Zijn er nog meer dingen die we kunnen doen om het bruin vet te activeren?

"Jezelf blootstellen aan kou. Uit onderzoek waarbij mensen gedurende zes weken twee uur per dag in een koele kamer van 17 graden verbleven, ging de verbranding door bruin vet omhoog. Na zes weken waren de deelnemers bijna 1 kilo lichter. En het mooie is dat ze alleen vetmassa verloren, geen spiermassa."

Jezelf blootstellen aan kou verhoogt ook de verbranding door bruin vet. (Foto: ANP)

Hoe werkt dat dan?

"Bruin vet houdt het lichaam warm en verbrandt vet uit de eigen vetvoorraad om die warmte te genereren. Zodra deze vetvoorraad, die heel beperkt is in het bruin vet, op dreigt te raken, wordt er vet vanuit andere plekken in het lichaam naar het bruin vet gestuurd."

“In een jaar tijd kun je 9 kilo lichaamsvet verliezen”
Mariëtte Boon, arts en vet-onderzoeker aan het LUMC

"Denk aan wit vet, maar ook de lever. Dit gebeurt via het bloed. Vervolgens wordt dit vet in het bruin vet verbrand. En smelt je vet letterlijk weg."

Hoeveel verschil maakt dat voor je stofwisseling?

"Als je het bruin vet op deze manier gedurende de hele dag zou activeren, gaat je verbranding met enkele honderden kilocalorieën per dag omhoog. Dat lijkt weinig. Maar in een jaar tijd kun je zo 9 kilo lichaamsvet verliezen. Als je overgewicht of obesitas hebt, kan dit belangrijke gezondheidswinst opleveren."

Wat als je niet van kou of pittige gerechten houdt?

"Je hoeft niet altijd kou te lijden of pepers te eten om de activiteit van je bruin vet te verhogen. We zijn nu druk bezig met het vinden van geneesmiddelen die op bruin vet werken. De eerste resultaten in mensen zijn veelbelovend."

Samen met prof. Liesbeth van Rossum schreef dr. Mariëtte Boon het boek 'VET belangrijk' dat op 19 april verschijnt.