Nederlanders worden steeds bewuster op het vlak van eten, maar toch zijn er de afgelopen vijf jaar veel meer fastfoodrestaurants bijgekomen.

Het aantal vestigingen van McDonald's, Burger King en KFC in Nederland is met 17 procent toegenomen en uit onderzoek blijkt dat het einde van die groei voorlopig nog niet in zicht is. Hoe is dankzij die bewustwording de groei van fastfoodrestaurants te verklaren?

Uit gesprekken die NU.nl eerder met deskundigen voerde, bleek dat mensen steeds bewuster worden van wat ze in hun mond stoppen.

Onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) wijst dat ook uit: er wordt gezonder gegeten. Nederlanders eten meer fruit en groente en minder vlees. Ook worden er minder suikerhoudende dranken gedronken.

De vraag bepaalt het aanbod

Ondanks deze trend is het aantal fastfoodrestaurants de afgelopen vijf jaar toegenomen van 364 naar 422 restaurants, blijkt uit onderzoek van Van Spronsen & Partners horeca-advies. Onder de fastfoodrestaurants van dit onderzoek vallen onder meer de 'drie grote jongens': McDonald's, Burger King en KFC. Deze bedrijven hebben 85 procent van het marktaandeel in handen. Onder de overige 15 procent vallen bijvoorbeeld Five Guys, Ellis Gourmet Burger, New York Pizza, Pizza Hut, Chicken Spot en Halal Fried Chicken.

Hoe komt het dat we in de huidige maatschappij, waarin we steeds gezonder eten en we er ook steeds meer over weten, blijkbaar ook nog een groeiende behoefte aan fastfood hebben? Want de vraag bepaalt het aanbod.

“Bij de grote ketens hebben mensen het gevoel alsof ze thuiskomen.”
Wouter Verkerk

Volgens horecadeskundige Wouter Verkerk heeft de groei met een aantal factoren te maken. Zo verdwijnen er steeds meer winkels in de steden en nemen restaurants, ketens en cafetaria's de panden dankbaar over. Zo'n 80 procent van de retail wordt volgens hem vervangen door horeca. Maar die groei legt een probleem bloot: er zijn helemaal niet zoveel chef-koks om in al die keukens te staan. Daarom werken restaurants tegenwoordig liever met fastfood, dat al van tevoren is bereid en alleen nog verwarmd hoeft te worden.

Fastfoodketens spelen in op de bewustwording

Ook leven we volgens hem in een samenleving waarin we gewend zijn om bij alles geholpen te worden en vinden we zelf iets doen vaak te veel gedoe. Zeker als het alleen voor jezelf is en er naast de supermarkt toevallig ook nog een maaltijdverstrekker zit die een lekker gerecht maakt voor een laag bedrag.

Frans van Rooij, initiatiefnemer van de Vereniging van Professionele Frituurders, ziet daarnaast dat de fastfoodketens ook inspelen op bewustwording. "Ze werken aan hun beeldvorming. Kijk maar naar de McDonald's, die een complete transitie heeft ondergaan. Of naar Five Guys, waar de friet wel zelf wordt gesneden, voorgebakken en afgebakken. Ze spelen steeds meer in op waar het eten vandaan komt, het verhaal eromheen."

Verkerk is het met Van Rooij eens: "Als je naar de menukaart van de McDonald's kijkt, dan is deze ten opzichte van vijftien jaar geleden enorm veranderd, zoals alleen al het feit dat de huisstijl nu groen is in plaats van rood. Maar ook de producten die erop staan, zijn veranderd. De salades laten zien dat duurzaam en bewust leven best samen gaan met fastfood."

Mensen zijn merktrouw

De ketens groeien ook omdat die de rol overnemen van traditionele cafetaria's, zegt Verkerk. "Mensen zijn merktrouw en zoeken naar herkenbare punten. Dat heeft te maken met de professionaliteit, want je weet dan precies wat je krijgt. Bij de grote ketens hebben de mensen het gevoel alsof ze thuiskomen."

Het onderzoek van Van Spronsen & Partnes horeca-advies voorspelt dat de groei van de fastfoodketens nog wel even voortduurt. Van Rooij denkt dit ook, omdat we in Nederland steeds meer veramerikaniseren. In de VS wordt heel veel buiten de deur gegeten en in Nederland gebeurt dat ook steeds vaker. "Er zijn zo'n zes eetmomenten per dag, wat 42 eetmomenten per week zijn. Daarvan brengt de Nederlandse consument nu ongeveer vijftien keer door buiten de deur. En dat aantal groeit, want mensen willen steeds meer gemak."

“Op een gegeven moment is het vol.”
Laurens Meijer

Master franchiser Laurens Meijer, de baas van alle franchise-Burger Kings in Nederland, voorspelt ook een groei. Het afgelopen jaar heeft Burger King er twee filialen in Nederland bij gekregen, maar aankomend jaar moeten dat er een stuk of tien worden. "Dat komt omdat er behoefte aan is. De consument bepaalt."

Mensen willen eten wat ze lekker vinden

Die groei komt volgens hem juist door de bewustwording. Omdat mensen vijf keer in de week thuis gezond eten, willen ze buiten de deur minder hoeven opletten. "Mensen willen dan eten wanneer ze honger hebben en wat ze het lekkerst vinden."

De groei verbaast Meijer niet. "Het aantal eetcafés en restaurants neemt volgens mij net zo hard toe. Na de crisis is de hele horecasector enorm hard gegroeid."

Maar dat houdt vanzelf een keer op, denkt Meijer. "Op een gegeven moment is het vol."