Iedere week brengt NU.nl een ander product van eigen bodem onder de aandacht. Wat is het verhaal achter dit product en wat kun je ermee? Deze week: boerenkool.

Boerenkool is nou echt een product van eigen bodem. Nederland is namelijk vooralsnog het enige land waar boerenkool op grote schaal wordt geteeld. En nu het eindelijk een paar keer 's nachts heeft gevroren, is deze groente op zijn best.

"Veel mensen weten niet hoe boerenkool eruitziet, omdat de groente vaak kant-en-klaar gesneden in de koeling of diepvries ligt", legt Maaike de Leeuw van het Nationaal Actieplan Groenten en Fruit uit. "De Fransen noemen boerenkool heel toepasselijk chou frisé, oftewel: kool met krulletjes. De uiteinden van de dikke bladeren van deze groente hebben namelijk krullende rafels."

Nederlanders zijn liefhebbers van boerenkool. Wilco van den Berg van brancheorganisatie GroentenFruit Huis: "Nederlanders kopen op jaarbasis ruim 5 miljoen kilo boerenkool. Hiermee is het met recht één van de bekendste wintergroenten." 

Het aantal kopers van boerenkool blijft dan ook stabiel. "In het afgelopen jaar ging er 2 procent meer over de toonbank van de supermarkten. Bijna de helft van alle huishoudens in Nederland koopt verse boerenkool."

Eten na de vorst

De beste tijd om boerenkool te eten is wanneer de vorst 'eroverheen is gegaan'. In september en oktober vroor het al een klein beetje, maar eigenlijk nog te weinig voor de groente. Volgens teler Floor van Ede van biologische tuinderij 'n Groene Kans heeft boerenkool echt een paar koude nachten nodig.

"De plant vormt bij vorst suikers en deze suikers komen van het zetmeel in het blad. Vóór de vorst loop je er een beetje op te kauwen, het lijkt wel of de groente minder goed gaar wil worden. Ik heb toch het idee dat de boerenkool malser is na de eerste vorst."

In de supermarkt ligt boerenkool vaak kant-en-klaar gesneden in de koeling, zo ziet het eruit als het net geplukt is.

In de winter nog op het land

Boerenkool wordt tot en met maart geoogst. "Afhankelijk van het weer gaat de boerenkool begin of midden maart 'schieten': de boerenkool vormt een bloeistengel", legt Van Ede uit. "Normaal gesproken eet je geen groenten die aan het schieten zijn, sommige worden dan taai en bitter."

Wanneer de oogst plaatsvindt, heeft ook alles te maken met eten van het seizoen en het overige aanbod aan groenten. "Zelf ben ik geneigd om niet te vroeg met boerenkool te beginnen, ook omdat er tot de Kerst best nog wel andere groenten zijn", vertelt de teler.

"Als ik naar onze eigen tuin kijk, dan is het in januari en februari meestal wel gedaan met de bewaargroenten zoals pompoen en kool. Dan is het fijn om terug te kunnen vallen op groenten die geen bewaarproblemen hebben, omdat ze gewoon nog op het land staan. Zoals boerenkool."

Dit is boerenkool

  • Kool met 'krulletjes'
  • Het lekkerst na de vorst
  • Perfect voor stamppot
  • Kost circa 1,30 euro voor 500 gram

Genoeg over boerenkool, wat kun je ermee?

"Verse boerenkool is in de koelkast maximaal een week houdbaar", zegt Patricia Schutte van het Voedingscentrum. "Boerenkool uit de diepvries is langer houdbaar, tot twaalf maanden." De meeste mensen kopen boerenkool voorgesneden in een zak, maar dat hoeft niet. Schutte: "Verwijder bij hele boerenkool de grove nerven en snij de bladeren in stukken. Het is heel handig om boerenkool in een keukenmachine klein te snijden."

"De boerenkool moet bij aankoop een frisgroene kleur hebben", adviseert de Leeuw. "Breek de bladeren van de steel en was ze grondig in ruim water. Vervolgens kun je de bladeren oprollen en in stukjes snijden of ze heel koken. Boerenkool slinkt tijdens het koken, maar laat weinig vocht los. Het is dus belangrijk om voldoende water toe te voegen bij het koken. Neem 450 tot 500 gram boerenkool per persoon om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groenten van 250 gram op je bord te krijgen." 

De stevige smaak van boerenkool past goed bij hartige producten. "Het bekendste gerecht is natuurlijk de stamppot met worst. Maar boerenkool doet het ook goed als roerbakgroente, met ui en tomatensaus bijvoorbeeld."

Bereidingstijden boerenkool

  • Roerbakken: 15 minuten
  • Koken: 15-20 minuten
  • Stomen: 25 minuten
  • Smoren: 25-30 minuten
  • Magnetron: 12 minuten

Recept: Boerenkool Carbonara

Boerenkool dus ook worden gebruikt als roerbakgroente. Óf als onderdeel van spaghetti carbonara. 

Zo maak je het:

1. Breng in een grote pan water aan de kook en doe daar een beetje zout en de kool in. Kook tien minuten, schep de groenten met een zeef uit het water en laat die in een vergiet goed uitlekken. Verhit intussen een koekenpan en bak het spek acht minuten op middelhoog vuur uit.

2. Voeg na zes minuten de knoflook toe en bak die mee. Klop eierdooiers, eieren, room en drie kwart van de Parmezaanse kaas in een kom en breng op smaak met zout en peper.

3. Doe de spekjes en het eimengsel bij de pasta in de pan, roer de kool erdoor en laat alles op een laag vuur al roerend opwarmen tot het gaat binden.

4. Garneer met wat Parmezaanse kaas.

Ingrediënten

  • 1 kg boerenkool, heel fijn gesneden
  • zout en peper
  • 200 g gerookt spek, in kleine blokjes
  • 2 fijngehakte teentjes knoflook
  • 2 eierdooiers
  • 2 eieren
  • 250 ml slagroom
  • 75 g geraspte Parmezaanse kaas
  • 500 g spaghetti

Boerenkool is te koop van september tot en met maart bij telers, groentehandelaren en supermarkten en kost ongeveer 1,30 euro per 500 gram. De rest van het jaar is de diepvriesvariant te koop. De prijs kan per verkooppunt verschillen.