In bijna alle Nederlandse cafés staat de herfstbock weer op de tap. Waarom drinken we deze bocks eigenlijk in de herfst? En welke bieren vallen dit jaar extra op? NU.nl vraagt het experts.

Bock is van oorsprong Duits, vertelt biersommelier Hubert Hecker. Het woord is volgens hem een verbastering van het dorpje Einbeck ('Ein Bock') waar het bier vooral in de jaren vijftig gebrouwen werd. Dat was de klassieke bock: "Een zwaarder biertje, voller van smaak en met een hoger alcoholpercentage dan pils. De klassieke bock bevat rond de 6 of 7 procent alcohol, is donkerbruin van kleur, heeft tonen van karamel of drop, of proeft geroosterd."

Herfstbock bestaat alleen in Nederland

Herfstbock is het Nederlandse antwoord op de Duitse bock. Volgens Hecker bestaat het op het najaar geïnspireerde bier nergens anders. In Duitsland brouwden ze het vroeger zelfs alleen in het voorjaar. De donkere kleur en de zware smaak van het bier maken het volgens de sommelier echter juist uitermate geschikt voor de herfst.

Het verschil tussen Duitse en Nederlandse bock is dat er in Nederland vaak allerlei smaakjes aan het bier worden toegevoegd. In klassieke bock wordt het als een brouwfout gezien als hij boterig of naar kruidnagel smaakt, zegt Hecker.

"Maar inmiddels is de receptuur van bockbier volledig losgelaten en brouwt iedere Nederlandse brouwer een bockbier met een eigen karakter. Je vindt nu bockbier met hopbitterheid, kruiden, specerijen, chocolade, rookmout. Alles kan", vertelt Fiona de Lange, bierprofessor met liefst drie bierexperttitels op haar naam.

"Ja, iedereen experimenteert erop los", vult Hecker aan. "Een jaar of vijf geleden begon de omslag; mensen gingen steeds meer bitter en zuur waarderen, waardoor het ouderwetse zoete bier minder populair werd. Dit jaar is de Muifel Ossebock uitgeroepen tot beste bockbier. Die smaakt naar lichtgebrande koffie."

Bier met pompoensmaak

Volgens Hecker zijn er ook brouwers die van gekkigheid houden. "Uiltje bijvoorbeeld, die vorig jaar een apfelstrudelbock en dit jaar een bonbonbock, met praline, lanceerde. Brouwerij vandeStreek brouwt een pumpkin ale, een op Amerikaanse bieren geïnspireerde herfstbock. Die bieren smaken een beetje naar pumpkin pie, mét kruidnagel."

Het is De Lange ook opgevallen dat er nu zelfs een bockbier zónder alcohol op de markt is verschenen. "De smaak is nog wel wat dun in vergelijking, want de alcohol is juist heel belangrijk voor de totale body van het bier. Maar het is toch mooi om te zien dat er nu ook een bockbier is voor mensen die geen alcohol kunnen of willen drinken?"

Omdat er in Nederland niet meer streng op de regels van de klassieke bockbier wordt gelet, kan het bier tegenwoordig ook meer dan 7 procent alcohol bevatten. Herfstbock wordt verkocht tussen oktober en februari.