Feit en fabel: dit moet je weten over oliebollen

Traditiegetrouw eten Nederlanders oliebollen om het nieuwe jaar in te luiden. Maar wat zit er eigenlijk allemaal in het gefrituurde deeg? En hoe ongezond is een oliebol precies? NU.nl zet het uiteen in zes stellingen. 

1. Een appelflap bevat minder calorieën dan een oliebol: fabel

Meester Patissier Rudolph van Veen: "Ik ben geen calorieënteller, maar je moet je niet laten foppen door bladerdeeg. Dat bestaat voor vijftig procent uit boter, dat weer voor tachtig procent uit vet bestaat. Dat is de boosdoener waardoor in appelflappen waarschijnlijk veel meer calorieën zitten."

Voedingswetenschapper Liesbeth Smit: "Nee, dat is niet waar. In een appelflap zitten, afhankelijk van de grootte, 400 tot 450 calorieën en in een gemiddelde oliebol 250. Een appelflap is een stuk ongezonder doordat het veel suiker bevat en afhankelijk van de bereiding elf keer meer verzadigd vet bevat dan een oliebol door het bladerdeeg, in tegenstelling tot de oliebol die in vloeibare olie wordt gebakken."

Mensen halen appelflappen en appelbeignets wel eens door elkaar, maar dat zijn eigenlijk twee verschillende hapjes. Van Veen: "Je hebt eigenlijk twee soorten appelbeignets: die gemaakt van beignetbeslag, waar geen suiker in zit, waar een appelschijf als het ware wordt ingedompeld. Zo ontstaat het gat in het midden. Maar je hebt ook appelbeignets gemaakt van bladerdeeg. En dan vullen sommige bakkers het gat ook nog eens op met amandelspijs en halen ze het geheel nog door de kaneelsuiker. Het is maar net hoe het wordt gemaakt."

2. Een oliebol blijft lang goed: feit

Smit: "Voor de gezondheid maakt het niets uit. Het is niet schadelijk als je ze goed hebt bewaard in de koelkast."

Van Veen: "Ze worden er niet lekkerder op, maar als oliebollen worden gefrituurd in verse olie en goed afgedekt, kunnen ze lang mee. Krenten en rozijnen zorgen er ook voor dat ze de volgende dag nog lekker zijn. Ik doe er ook wel eens stukjes gedroogde abrikoos in, heerlijk. Misschien nog wel lekkerder dan op de avond zelf."

3. Oliebollen zijn ongezond: feit

Smit: "Dat hangt allemaal af van je dagelijkse eetpatroon. Als je een keer per jaar een aantal oliebollen eet en de rest van het jaar heel gezond, dan maakt het niets uit. Gezond eten gaat niet over een dag, maar over een langere periode. Het probleem met de maand december is ook vaak dat mensen ieder jaar een kilo zwaarder worden, maar die kilo gedurende de rest van het jaar niet kwijtraken."

Van Veen: "Je eet ze niet voor je gezondheid, maar omdat het gezellig is om samen op Oudjaarsdag wat oliebollen te eten. Geen mens eet oliebollen voor hun gezondheid. Je kunt ze wel gezonder maken, door bijvoorbeeld volkoren deeg te gebruiken, waardoor het lichaam wat harder moet werken. Ik vind het persoonlijk de oliebol ook meer karakter geven."

4. Zelfgebakken oliebollen zijn gezonder: fabel

Van Veen: "Nee, dat heeft meer te maken met het deeg en hoe vers de olie is. En wat er allemaal inzit natuurlijk. Olie moet regelmatig worden ververst. Ik doe het ongeveer om de twee keer. Je kan de olie na gebruik trouwens ook zeven, zodat de harde stukjes als paneermeel niet steeds zwarter worden. En het is belangrijk dat de olie niet heter wordt dan 180 graden."

Smit: "Dat is niet een op een waar. Het ligt eraan wel deeg je gebruikt en waarin ze gebakken zijn. Volkorenmeel is bijvoorbeeld gezonder. Een volkoren oliebol zonder suiker is vergelijkbaar met een volkoren boterham met margarine. En als die bol in plantaardige olie is gebakken, is dat ook weer gezonder dan wanneer hard frituurvet wordt gebruikt. Het is belangrijk dat de oliebollenbakkers hun frituurolie na elk gebruik filteren en regelmatig verversen. Door vervuiling en achtergebleven etensresten kunnen er kankerverwekkende stoffen in de olie ontstaan."

5. Van het opnieuw opwarmen, wordt een oliebol taai: feit

Smit: "Dat maakt voor de gezondheid helemaal niets uit."

Van Veen: "Een beetje wel natuurlijk. Het verse gaat eraf, maar als je het kort even in de magnetron doet, lijkt me daar weinig mis mee. De oven droogt uit. Zorg dat er veel gedroogd fruit dat geweld is inzit, dan blijft het lekker mals."

6. Oliebollen worden alleen in Nederland gegeten: fabel

Van Veen: "Dat betwijfel ik. In België eten ze ook oliebollen op Oudjaar. In andere landen noemen ze het vaak dumplings. In Zwitserland hebben ze zogeheten ooievaarsnesten, die ook worden gemaakt met gistdeeg. Daar worden lange linten van gesneden en die worden vervolgens opgerold als een sneeuwbal. Dat wordt gefrituurd en daarna bestoven met poedersuiker. Het ziet er prachtig uit, maar als je een hap neemt, valt het helemaal uit elkaar. Je kunt het niet netjes eten, dat vinden ze dan grappig. Maar of ze dat met Oud & Nieuw eten, weet ik eigenlijk niet."

Lees meer over:

NUlifestyle op Facebook

NUlifestyle op Facebook
Een selectie van het laatste lifestyle-nieuws in uw tijdlijn?

Volg ons op Twitter

Mail de redactie

Mail de redactie
Vragen, opmerkingen of tips voor de lifestyle-redactie van NU.nl? Mail: lifestyle@nu.nl 
Tip de redactie