Stripboekenauteur Stan Lee overleed maandag op 95-jarige leeftijd. Hij bedacht populaire superhelden als Spider-Man, Iron Man en The Incredible Hulk en maakte stripboeken groot met uitgeverij Marvel Comics.

Lee werd in 1922 geboren als Stanley Martin Lieber. Zijn carrière als stripboekschrijver begon in 1939, toen hij als assistent bij het New Yorkse bedrijf Timely Comics werd aangenomen. Dat bedrijf zou later uitgroeien tot Marvel Comics.

In 1941 schreef Lieber zijn eerste verhaal voor Timely. Dat was Captain America Foils the Traitor's Revenge, het derde deel in de Captain America-serie. Het boek was geen echt stripboek, maar een verhaal van twee pagina's. Omdat hij zijn echte naam niet wilde gebruiken, schreef hij onder een alias: Stan Lee.

Het bedrijf Timely Comics veranderde begin jaren vijftig in Atlas Comics. In 1961 werd dat Marvel Comics. De opvolgende jaren verwierf het stripboekenmerk bekendheid met de opkomst van superheldenstrips.

Spider-Man, Iron Man en The Avengers

Samen met onder anderen Steve Ditko en Jack Kirby stond Lee aan de wieg van bekende superhelden als de Fantastic Four, Spider-Man, Iron Man, X-Men, Daredevil en The Avengers. Lee werkte als schrijver veel samen met kunstenaar Ditko, die in juli van dit jaar op negentigjarige leeftijd overleed.

Na het succes van Fantastic Four volgden zo veel stripseries, dat Lee moeite had om het bij te houden. Daarom bedacht hij een manier waarop de strips sneller gemaakt konden worden. Lee schreef het verhaal in grote lijnen en liet de pagina's daarna tekenen, om vervolgens dialogen in tekstballonnen toe te voegen.

Ditko en Kirby verlieten Marvel na onenigheid, om bij rivaal DC Comics aan de slag te gaan. Kirby vertrok omdat Lee steeds meer in de schijnwerpers kwam te staan. Ditko ging weg na een meningsverschil, volgens geruchten over de identiteit van het strippersonage de Green Goblin.

Gedurende de jaren zestig overzag Lee de superheldencomics bij Marvel. Onder zijn leiding ontstond een universum waarin superhelden met en tegen elkaar op aarde leefden. Ook wist hij een band te creëren met fans, via zijn eigen column Stan's Soapbox en door vragen van lezers te beantwoorden.

Van schrijver naar uitgever

Na 1972 schreef Lee niet langer maandelijkse comics en nam hij de rol aan van uitgever. Sinds de jaren tachtig had Lee vooral een ceremoniële functie bij Marvel, al werkte hij nog wel aan het opzetten van Marvel-verhalen als films en series.

Lee zette later ook eigen bedrijven op, zoals Stan Lee Media in 1998. Dat deed hij samen met advocaat Peter Paul, die enkele jaren later werd veroordeeld voor fraude.

Ondanks zijn betrokkenheid bij Marvel, waaraan zijn naam nauw verbonden bleef, klaagde hij het bedrijf in 2002 aan. Volgens hem had hij nog een deel van de winst uit films en series tegoed. In 2005 werd hem naar verluidt 10 miljoen dollar (een kleine 9 miljoen euro) toegewezen als schikking.

In 2016 vertelde Lee waarom hij nooit met pensioen wilde gaan. "Als je pensioneert, krijg je de kans om alles te doen wat je ooit wilde doen", zei hij. "Dat heb ik altijd al gedaan. Ik wilde altijd betrokken blijven bij het vermaken van mensen."