Woensdag 5 oktober 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Analyse Na mislukt EK kon KNVB niet meer om ontslag van Parsons heen

Na een kleurloos en chaotisch EK gaan de KNVB en bondscoach Mark Parsons uit elkaar. Er was duidelijk geen klik tussen de topspelers en de Brit, die met zijn verdedigende tactiek en Amerikaanse aanpak ver van de groep stond. Toch zorgde hij ook voor de broodnodige verjonging bij de onttroonde titelverdediger, waarmee hij ook veel pech had.
Door Jeroen van Barneveld

Het was zijn Amerikaanse achtergrond die de KNVB vorig jaar overtuigde om Parsons aan te stellen als opvolger van de succesvolle Sarina Wiegman. Met de lessen van de coach van Portland Thorns, een topclub uit het nummer één-land in het vrouwenvoetbal, zou Oranje de laatste stap naar een nieuwe hoofdprijs kunnen zetten.

Het klonk Lieke Martens bij de start van Parsons in september vorig jaar als muziek in de oren. "Amerikanen denken: wij zijn de beste en niemand verslaat ons op het veld", zei ze destijds in gesprek met NU.nl. "Wij spreken dat in Nederland nooit zo uit, terwijl we wel de kwaliteiten daarvoor hebben."

Volg nieuws over de Oranjevrouwen

Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom de Oranjevrouwen

Na een kleurloos EK was er van dat enthousiasme weinig meer over. De titelverdediger werd op ontluisterende wijze door Frankrijk onttroond in de kwartfinales van het toernooi, ook al werd het slechts 1-0 voor de Fransen. Het was vooral aan keeper Daphne van Domselaar te danken dat Oranje het tot een verlenging schopte.

Met een kwartfinaleplaats voldeed Parsons weliswaar aan de interne doelstelling van de KNVB, maar de bond kon niet om de kritische geluiden van de topspelers heen. Voor, tijdens en na het toernooi uitten zij hun openlijke twijfels en onvrede over de aanpak van de Brit - iets wat ondenkbaar was onder diens voorganger Wiegman.

Balans Oranje onder Mark Parsons

  • Interlands: 18
  • Zeges: 10
  • Remises: 5
  • Nederlagen: 3
  • Doelsaldo: 51-18
Nederland werd in de kwartfinale overklast door Frankrijk.

Te aardig en te lange besprekingen

Al voor zijn start in september praatte Parsons uitgebreid met de spelers via Zoom over hun rol, maar ook over hun gevoel. Dat bleek een voorbode voor urenlange praatsessies en besprekingen in Zeist, waarbij geen detail onbesproken bleef. Het is een van de cultuurbotsingen met de spelers.

"Hij gaat graag de diepte in en dan haakt bij ons 50 procent wel af. Ik ook", zei Jill Roord twee dagen voor de eerste groepswedstrijd tegen Zweden in een spraakmakend interview met de Volkskrant. "De eerste keer dat hij er was, hebben we dat meteen aangegeven: dit duurt te lang. Nu zijn ze korter, maar soms denk ik: was hier een bespreking voor nodig en zo lang?"

Spelers benadrukken dat ze Parsons oprecht een aardige man vinden. Het missen van een vlucht vanuit de Verenigde Staten in oktober, als gevolg van een tijdelijke dubbelfunctie waarvoor de KNVB toestemming gaf, werd hem snel vergeven. "Alleen, hij wil het voor iedereen goed doen, wat niet altijd kan", zei verdediger Aniek Nouwen in het Eindhovens Dagblad. "Dat is soms lastig."

Beeld uit video: Waarom het ontslag van Parsons bij de Oranjevrouwen logisch is2:14
Afspelen knop

Waarom het ontslag van Parsons bij de Oranjevrouwen logisch is

Waarom het ontslag van Parsons bij de Oranjevrouwen logisch is

Verdedigend voetbal leidt tot onvrede

De sympathieke kant van Parsons was ook terug te zien in de opstelling. Hij weigerde op het EK harde keuzes te maken, waardoor Dominique Janssen (linksachter) en Jill Roord (rechtsbuiten) bijvoorbeeld niet op de positie stonden waar ze bij hun topclub VfL Wolfsburg excelleren. Pas in de kwartfinale tegen Frankrijk durfde hij Roord en Nouwen te passeren.

Veelzeggend was dat Parsons sterspeler Miedema in de rust van de eerste wedstrijd tegen Zweden naar haar mening over de tactiek vroeg. Zij kwam op het idee om aanvallende middenvelder Daniëlle van de Donk en rechtsbuiten Roord van positie te wisselen. Daarna draaide het veel beter bij Oranje. Tegen Frankrijk greep hij toch terug op het verdedigende recept: hij koos voor Lineth Beerensteyn en niet voor Roord in een poging de opkomende linksback Sakina Karchaoui uit te kunnen schakelen.

Die verdedigende speelwijze stond niet op zichzelf. Het hele toernooi ging Oranje niet van eigen kracht uit, terwijl het met Miedema, Martens, Roord en Daniëlle van de Donk over een van de beste voorhoedes van het toernooi beschikte. Parsons zei weliswaar dat hij zelf ook graag wilde aanvallen, maar zelfs tegen de zwakke zuster Zwitserland stemde hij het spel af op de tegenstander.

Het was de spelers een doorn in het oog. Martens zei na de wedstrijden tegen Zweden (1-1) en Portugal (3-2) dat ze meer als linksback dan als linksbuiten speelde en mede daardoor niet uit de verf kwam. "We spelen niet het mooie voetbal dat we kunnen spelen en waar we zo trots op waren", was het harde oordeel van Van de Donk. "Misschien hebben Mark en ik net een andere betiteling van aanvallend voetbal."

Daniëlle van de Donk vond dat Oranje te verdedigend heeft gespeeld op het EK.

Talenten bloeien op en veel pechgevallen

Voor Parsons pleitte dat hij de broodnodige verjonging bij Oranje doorvoerde, die voorganger Wiegman steeds uitstelde. Voor dit EK riep hij acht toernooidebutanten op, van wie Kerstin Casparij, Esmee Brugts, Romée Leuchter en uiteraard keeper Van Domselaar positief opvielen, al speelde laatstgenoemde pas toen Sari van Veenendaal wegviel met een blessure. Dat biedt veel hoop voor de toekomst.

Ook kende Parsons veel pech op het EK: aanvoerder Van Veenendaal viel na de eerste wedstrijd tegen Zweden weg, sterspeler Miedema miste de laatste twee groepsduels door een coronabesmetting en was daardoor niet topfit in de kwartfinale tegen Frankrijk en Martens kon niet spelen tegen de Franse vrouwen door een voetblessure. Tussendoor misten Jackie Groenen (corona) en Nouwen (enkel) ook nog een duel.

De voortdurende chaos hielp Oranje niet om in het toernooi te groeien, al mocht dat volgens Van de Donk "geen excuus" zijn, omdat de invallers het volgens haar "fantastisch" hadden gedaan. Het is op het afgelopen EK ook duidelijk geworden dat Nederland is voorbijgestreefd door landen als Engeland, Frankrijk en Duitsland, waarvan de 5-1-oefennederlaag tegen Engeland vlak voor het toernooi een goed bewijs was. En dat terwijl Nederland drie jaar geleden nog de WK-finale haalde.

Zoals altijd na een groot toernooi heeft de KNVB het EK geëvalueerd met de bondscoach. Het oordeel van directeur Jan Dirk van der Zee liet aan duidelijkheid niets te wensen over.

"In aanloop naar en op het EK vielen zowel het vertoonde spel als de resultaten tegen en dat kunnen we ons niet veroorloven. De lat ligt hoog. Nederland was titelverdediger en ook finalist op het laatste WK, we willen meedoen voor de prijzen. Met het oog op de huidige WK-kwalificatiereeks is besloten dat op zeer korte termijn iemand anders aan het roer komt te staan. Dat is geen leuke beslissing, maar ook dat hoort bij topvoetbal."

Mark Parsons fungeerde slechts een jaar als bondscoach van Oranje.

Lees meer over:

EK voetbalOranjevrouwenEK vrouwenvoetbalVrouwenvoetbalMark Parsons

Aanbevolen artikelen