Met de uitschakeling tegen Tsjechië in de achtste finales van het EK heeft Oranje de doelstelling verre van gehaald. Frank de Boer en de KNVB gaan evalueren, maar bij een vertrek van de bondscoach zijn de alternatieven schaars. Bovendien is er amper tijd met cruciale WK-kwalificatiewedstrijden over ruim twee maanden op het programma. Een analyse.

Het zat "heel solide" in elkaar en de groep was in de breedte misschien wel talentvoller dan die waarmee hij als assistent-bondscoach in 2010 de WK-finale haalde met Oranje. Het waren woorden van Frank de Boer bij zijn presentatie als bondscoach eind september 2020. Na twee gemiste toernooien zag hij een mooie periode voor zich bij Oranje.

Nu, negen maanden later, kun je nog niet spreken van een mooie periode. En als deze groep talentvoller is dan die van 2010, dan komt dat er onder De Boer in ieder geval nog niet uit. Het doel dit EK was de halve finale, met een Oranje dat meerdere systemen moest beheersen om zelfs in een wedstrijd te kunnen schakelen.

Uiteindelijk werd het een afgang in de achtste finale en louter 5-3-2. Tegen Tsjechië bleef een tactische zet uit toen Nederland er in de eerste helft niet in slaagde tot een schot op doel te komen en Georginio Wijnaldum, misschien wel de beste speler van Oranje, de minste balcontacten (13) had van alle spelers op het veld. Vervolgens ging in de tweede helft alles mis voor de ploeg van De Boer.

Toch is de kans groot dat 5-3-2 ook na het EK het dominante systeem blijft van Oranje, al spreekt De Boer zelf liever van 3-5-2. "In mijn ogen was 3-5-2 het beste voor deze spelersgroep. En ik weet zeker dat we verder kunnen met dit systeem", zei hij na de uitschakeling in de Puskás Aréna. De vraag is alleen of De Boer zelf wel verder gaat bij Oranje.

EK-update: Betekent dit het einde voor De Boer bij Oranje?
281
EK-update: Betekent dit het einde voor De Boer bij Oranje?

Opstappen De Boer ligt niet voor de hand

Of hij vol goede moed naar de evaluatie met de KNVB-leiding gaat? Daarop wilde De Boer geen antwoord geven. Hij sprak ook niet hardop uit dat hij sowieso door wil bij Oranje, waar hij nog tot en met het WK van 2022 in Qatar onder contract staat. "Ik ga eerst rustig nadenken, nu zit ik nog vol in de emotie."

Het ligt niet voor de hand dat De Boer zelf stopt. Bij een vertrek uit Zeist kan Oranje worden toegevoegd aan zijn reeks mislukte klussen, met daarop ook zijn 77 dagen bij Crystal Palace en de 84 dagen bij Internazionale. Het zou het einde kunnen betekenen van zijn trainerscarrière, die zo mooi begon met vier landstitels op rij bij Ajax.

Aan de andere kant is de vraag wat bij de evaluatie verwacht kan worden van de KNVB, waar Nico-Jan Hoogma technisch directeur is en algemeen directeur Eric Gudde binnenkort plaatsmaakt voor Marianne van Leeuwen. Alternatieven voor De Boer zijn er niet of nauwelijks.

Peter Bosz, die na het vertrek van Ronald Koeman ook gepolst werd door de KNVB, heeft net getekend bij Olympique Lyon, terwijl Koeman door mag bij FC Barcelona. Frank Rijkaard wordt ook altijd genoemd, maar is al jaren gestopt als trainer. En de bijna zeventigjarige Louis van Gaal lijkt alleen nog te porren voor een eendaagse trainersklus bij Telstar voor het goede doel.

Frisse start is niet mogelijk

Hoopgevend is wel dat de herstelde captain Virgil van Dijk na het EK zal aansluiten en dat veel spelers qua leeftijd nog lang niet aan hun top zitten. Frenkie de Jong (23), Matthijs de Ligt (21), Denzel Dumfries (25) en Donyell Malen (22) kunnen groeien richting volgende toernooien, al is nog lang niet zeker dat Nederland er op het WK eind 2022 in Qatar bij is.

Het blijft ook na het EK een dun koord waarover Oranje loopt. Er kan geen frisse start gemaakt worden, omdat in de door corona overhoop gegooide voetbalkalender de WK-kwalificatie, die voor Oranje veel zwaarder is dan de weg naar het EK, al in volle gang is. Ook daarin liep Nederland onder De Boer al een buts op door in maart te verliezen van Turkije, terwijl alleen de nummer één van de poule van zes landen zich rechtstreeks plaatst voor het WK.

Op 1 september wacht de uitwedstrijd tegen Noorwegen, de ploeg van superspits Erling Haaland, die kwalitatief niet minder is dan Tsjechië. Zes dagen later komt Turkije naar de Johan Cruijff ArenA. Bij een nieuwe misstap dreigt Oranje het WK te missen en lijkt de positie van De Boer onhoudbaar. Als hij dan nog bondscoach is.

Frank de Boer staat onder grote druk door de uitschakeling van Oranje in de achtste finales van het EK.

Frank de Boer staat onder grote druk door de uitschakeling van Oranje in de achtste finales van het EK.
Frank de Boer staat onder grote druk door de uitschakeling van Oranje in de achtste finales van het EK.
Foto: Getty Images