De invoering van een bouwbijdrage in Eindhoven heeft de prijzen van nieuwbouwwoningen niet extra opgedreven. Bouwplannen zijn ondanks de extra kosten voor de projectontwikkelaars ongewijzigd uitgevoerd.

Een eerste onderzoek op verzoek van de gemeenteraad heeft dat aangetoond. Onderzoeksbureau Metafoor benadrukt dat de gunstige marktomstandigheden een belangrijke rol spelen: de winstmarges zijn groot en extra kosten zijn eenvoudig op te vangen.

Neerwaartse spiraal

Als de markt in een neerwaartse spiraal komt, kunnen projectontwikkelaars wel in problemen komen. De onderzoekers adviseren daarom om de bijdrage per project jaarlijks te blijven herzien en te spiegelen aan de marktsituatie.

Eindhoven vraagt sinds vorig jaar een bijdrage van projectontwikkelaars voor bovenwijkse voorzieningen zoals fietspaden, parken en openbaar vervoer. Alleen voor sociale woningbouw door corporaties en maatschappelijke voorzieningen bestaat een uitzondering.

Huiver in de politiek

Binnen de coalitie was er huiver voor de invoering van de bijdrage van 42 euro per vierkante meter (gemiddeld circa 5.000 euro per woning). Het CDA wilde keiharde toezeggingen dat goedkope koopwoningen en middeldure huurwoningen niet duurder worden. De VVD stemde zelfs tegen uit vrees dat huizenzoekers de rekening gepresenteerd krijgen.

Metafoor komt tot de conclusie dat de prijzen weliswaar gestegen zijn maar dat ligt niet aan de extra belasting maar aan reguliere marktontwikkelingen. Ook in de categorie middeldure huur (tussen 737 en 950 euro) zijn de gevreesde prijswijzigingen niet doorgevoerd.

Begrip voor belasting

Bouwers hebben begrip getoond voor de nieuwe belasting. Ze herkennen de werkwijze van andere gemeenten die al langer om een bijdrage vragen. De kosten die Eindhoven in rekening brengt, worden ook niet als onevenredig hoog ervaren.

Ontwikkelaars merken wel op dat de situatie heel anders kan zijn in een tegenvallende markt. Ze zullen dan keuzes moeten maken, waarschuwen ze.

Voor zes kleine tot middelgrote projecten heeft Eindhoven tot dusver 175.000 euro geïncasseerd. In totaal verwacht de gemeente tot en met 2023 zeker 3 miljoen euro aan inkomsten.

Effecten coronacrisis beperkt

Het effect van de coronacrisis is nog onduidelijk. Hoewel bouwers, ontwikkelaars, beleggers en inwoners worden geraakt, is de woningbehoefte nog altijd groter dan het aanbod. "Wij gaan er nu van uit dat als er een terugval komt in de vraag naar woningen dat het tijdelijk is en de effecten van de coronacrisis beperkt blijven", schrijft wethouder Yasin Torunoglu aan de gemeenteraad.

De wethouder gaat er daarom vanuit dat de afdracht voorlopig nog wel opgebracht kan worden.