Op middelbare scholen door heel Nederland maakten 14.029 vwo'ers vrijdag het examen aardrijkskunde. In dit examen kwamen vragen voorbij over Emmen, exogene krachten en landschapszones.

De scholieren moesten veel denkstappen maken en hun kennis toepassen. "Examenstof die je heel vaak hebt gehad, moest je nu op andere situaties toepassen", vertelt Sanne Veltman (18). "En bij mij ging dat gewoon slecht."

Tom Buitelaar (18) had echter minder moeite met het examen. Hij vond het goed te doen. "Ik stond al om 11.15 uur buiten. Het examen had maar dertig vragen en de stof die we moesten kennen, hebben we best vaak in de les behandeld."

Toch wordt deze mening zeker niet door iedereen gedeeld. "Ik vond het best wel pittig", vertelt Wieke van Vlaardingen (18). "Er zaten twee opgaven in over rivieren en die vond ik best lastig. Ik had eigenlijk meer over NGO's en lagelonenlanden willen terugzien in het examen."

'Moeilijkheid zat in inzicht'

"Met de onderwerpen was niks mis, er zaten zelfs heel recente voorbeelden in", vertelt Edger Maas, docent aardrijkskunde op het Jacob Roelandslyceum in Boxtel. "De vraagstelling was over het algemeen ook duidelijk. De moeilijkheid zat echt in inzicht hebben, je kennis en de lesstof koppelen aan de opgaven. Je moest laten zien wat je kent en kunt."

Het valt Van Vlaardingen dan ook op dat standaardantwoorden nu niet helemaal passend waren: "Je moest zelf veel redenen geven die je van tevoren niet had kunnen stampen."

Lastige vraag over exogene krachten

Een vraag die als lastig werd ervaren, ging over rivieren in Zuidoost-Azië. "We moesten kijken naar het verband tussen exogene krachten in de bovenloop en de exogene krachten bij de delta of zoiets", vertelt Mirthe Westrik (18).

Buitelaar begreep niet goed wat ze wilden weten. "Ik denk dat ik ga klagen over deze vraag, want ik vond de vraagstelling gewoon vaag."

Ook Van Vlaardingen liep tegen deze opgave aan, maar gaf toch een antwoord. "Ik heb de vraag maar herhaald in mijn antwoord in de hoop dat het niet zo opvalt dat ik eigenlijk helemaal geen antwoord heb gegeven. Ik heb er wel nog wat over sedimentatie bij gezet."

Maas ziet niet direct wat leerlingen moeilijk zouden kunnen vinden aan deze vraag. "Alleen als je het begrip exogeen niet kent, is die lastig. Maar dat kon je ook in je woordenboek opzoeken. Misschien kom ik er tijdens het nakijken achter dat leerlingen deze vraag anders geïnterpreteerd hebben."

'Het was net GeoGuessr'

Een andere vraag leek op het veel gespeelde aardrijkskundespelletje waarbij je op basis van Google Maps moet raden op welke plek op de wereld je staat. De leerlingen moesten aan de hand van vijf plaatjes aangeven waar in Afrika een foto genomen was.

Deze vraag was een aangename verrassing voor Olav Koning (18). "Ik ben vrij goed in GeoGuessr en daar leek dit wel een beetje op." Ook Van Vlaardingen kon de verschillende landschapszones op de afbeelding redelijk goed koppelen aan de locaties. "In mijn schrift had ik vorig jaar zelf al plaatjes geplakt bij elke landschapszone, waardoor ik het idee had dat ik deze vraag ook wel goed kon beantwoorden."

Toch was dit volgens Maas een vraag waar je echt goed moest kijken en gebruik moest maken van de atlas. "Als je er te makkelijk over dacht, dan maakte je fouten. Op één foto zag je bijvoorbeeld een tropisch regenwoud. Dan ga je gelijk zoeken naar locaties rond de Evenaar, maar daarvan werden er twee gegeven. Dus dan moet je echt gaan letten op zaken als reliëf en plantengroei."

Over het algemeen noemt de docent het een pittig examen. "Je had echt inzicht nodig. Er zaten ook weinig tot geen inkoppertjes in, misschien maar één of twee."

Aan het begin van de middag waren al ongeveer 450 klachten over het examen aardrijkskunde ingediend.