Cito bespreekt: vraag 9 uit het havo-examen Nederlands

Tijdens de examens bespreken examenmakers van het Cito een aantal keren per week de totstandkoming van een vraag die eerder op de dag aan duizenden examenkandidaten gesteld is. Karin Heesters, toetsdeskundige Nederlands bij Cito, legt uit hoe vraag 9 uit het havo-examen Nederlands tot stand gekomen is.

Het examen Nederlands havo bevat de afgelopen jaren in het algemeen één lange en twee tot vier korte teksten waarover vragen worden gesteld. Dit zijn zowel meerkeuzevragen als open vragen.

Meestal hebben twee teksten op hetzelfde onderwerp betrekking, waarover ook overkoepelende vragen worden gesteld. In het examen 2018-1 zijn vier teksten opgenomen, één lange en drie korte.

Argumentatie

Volgens het examenprogramma moet 'argumentatie' deel uitmaken van het centraal examen Nederlands havo. We kiezen daarom altijd voor minstens één tekst waarin argumentatie voorkomt. Bij de eerste tekst uit het examen 'Moderne ruilhandel', zijn meerdere vragen over argumentatie gesteld. Eén van die vragen is opgave 9. Bij deze vraag zijn vijf punten te verdienen.

In deze opgave wordt gevraagd om de redenering van Juul Martin samen te vatten in een schema. Gezien de kritische noten over de deeleconomie in de tekst, is het interessant om te weten waarom Martin nog steeds enthousiast is.

Bij deze opgave is voor een schema gekozen omdat dat inzicht geeft in de structuur van de argumentatie. In het schema is al een argument gegeven om de leerling een beetje op weg te helpen. Dat leek ons wenselijk omdat met deze vraag vrij veel punten te verdienen zijn. Een verkeerd geplaatst argument kan hier namelijk leiden tot een keten van verkeerd geplaatste subargumenten, die dan geen punten meer krijgen, ook al zouden ze in de goede volgorde staan.

Het correctievoorschrift

Naast de relevante tekst en vraag 9, is onder deze tekst ook het ingevulde schema uit het correctievoorschrift weergegeven. Zo wordt duidelijker wat met de schemavraag bedoeld is. Bij de opgave staan de kopjes (standpunt, argument 1, argument 2, subargument, subsubargument) en de nummers al weergegeven. Argument 1, dat in grijs is weergegeven, is het argument dat al was weggegeven aan de leerlingen.

Een schemavraag naar de argumentatie komt niet in elk examen voor. We vonden het goed passen bij dit tekstfragment. In toekomstige examens zouden schemavragen zomaar wel of niet kunnen zitten. Maar hopelijk zijn die toekomstige examens niet nodig voor de huidige examenkandidaten.

Opgave 9, tekst 1 Moderne ruilhandel
Juul Martin is in alinea 14 van tekst 1 "onveranderd enthousiast over de deeleconomie" (regels 289-291). Vat Martins redenering uit alinea 14 samen door onderstaand schema aan te vullen. Noteer steeds de nummers en de bijbehorende antwoorden.

Alinea 14:

(14) En Juul Martin, de man die voor negenhonderd euro een huis bouw­de? Die is inmiddels alweer bezig met een ander project. Onlangs opende hij in Nijmegen de deel­win­kel. In die winkel kun je geen spullen kopen, maar je kunt er leren hoe je alles kunt vinden wat je nodig hebt zonder het te kopen. Hij is on­veran­derd enthousiast over de deel­eco­nomie. "De toekomst is dat deel­initia­tieven gaan behoren tot de stan­daardkeuzemogelijkheden. De deel­economie zal ons behoud kun­nen zijn als het gaat om grondstoffen en energie. Het is een belangrijke op­lossing voor de problemen die ont­staan wanneer bij mensen in de op­komende economieën de behoefte aan spullen groeit. Tweeëneenhalf miljard Aziaten kunnen nu eenmaal niet allemaal een auto bezitten. En misschien is het ook wel een oplos­sing voor de toenemende eenzaam­heid. Door de deeleconomie krijgen we weer verbinding met onze buren. En wie weet: misschien gaan we wel meer voor elkaar openstaan."

Vanaf maandag 14 mei vind je het laatste nieuws en opmerkelijke gebeurtenissen rond de eindexamens in het eindexamendossier van Scholieren.com op NU.nl. Het werk van de bloggers van Scholieren.com is ook te volgen via het kanaal onderaan de voorpagina van NU.nl en via ons liveblog. Wil je jouw examenervaring met ons delen? Reageer dan via NUjij onder dit bericht.

Lees meer over:

Tips & samenvattingen

Tips & samenvattingen
Hier vind je de beste samenvattingen en uitlegvideo's, gesorteerd per niveau en vak.

Facebook

Facebook
Voor memes, polls en updates, like onze Facebookpagina Eindexamens en meld je aan voor het event Centraal Eindexamen 2018.

Instagram

Instagram
Voor grappige sketches, het examenrooster, en korte versies van het Eindexamenjournaal volg @eindexamens op Instagram.

Contact

Contact
Heb je een tip of een vraag voor de NU.nl/Scholieren.com-redactie?
Tip de redactie