Het Cito, CvTE en DUO hebben allemaal iets te maken met de centrale examens, maar hoe is de rolverdeling precies? Wie is verantwoordelijk voor welk onderdeel van de eindexamens?

De korte versie is eenvoudig. Het CvTE is opdrachtgever en eindverantwoordelijke, Cito is opdrachtnemer en levert de opgaven en analyseert alle resultaten, DUO neemt het logistieke deel voor zijn rekening. Wat dat concreet inhoudt, wordt uitgelegd aan de hand van de totstandkoming van een examen. 

1. Examenprogramma en syllabus

Het CvTE is de opdrachtgever en brengt het balletje aan het rollen. Dit College bepaalt - vanuit de examenprogramma's van de minister - de eisen waaraan elk examen moet voldoen. Overigens zijn deze examenprogramma's ook interessant: hierin staat duidelijk opgeschreven wat elke leerling voor elk examen moet kennen en kunnen.

Bij wiskunde verplicht het CvTE de examenmakers bijvoorbeeld tot het opnemen van een aantal opgaven over kansberekening, statistiek en algebra. Hierbij wordt ook een richtlijn gegeven over de verdeling tussen het aantal open vragen en meerkeuzevragen. Het CvTE overhandigt als het ware een blauwdruk van het examen aan het Cito. In vaktermen wordt deze blauwdruk overigens 'de syllabus' genoemd. 

2. Examenvragen

Een poule van leraren bedenkt in opdracht van Cito, conform de syllabus, examenvragen. Dit is het meest creatieve onderdeel van de totstandkoming van een eindexamen. 

Tegelijk met het opstellen van het examen, wordt het correctievoorschrift bij het examen gemaakt. Welke stappen moet een kandidaat nemen? Hoe veel punten zijn die stappen waard? Waaraan voldoet een goed antwoord? Zijn er uitzonderingen die ook meegewogen moeten worden? 

3. Controle

Heeft Cito een volledig voorstel voor een examen, dan gaat men om de tafel met de poule leraren bij het CvTE. Er wordt bekeken of de eerdergenoemde examenprogramma's en syllabus voldoende tot hun recht komen in de examens en bijbehorende correctiemodellen.

Bij conflicten heeft CvTE het laatste woord, omdat zij dit proces coördineren. Bij een 'examenakkoord' gaat de toets naar de drukker. 

4. Bezorgdienst DUO

Pas in dit stadium komt DUO om de hoek kijken. DUO is in principe alleen verantwoordelijk voor de logistieke handelingen in dit proces. Alle examens naar de drukker sturen, zorgen dat het papieren eindproduct in plastic geseald wordt en dat de juiste aantallen examens aan de middelbare scholen geleverd worden.

DUO is ook verantwoordelijk voor de digitale examens, deze worden via computerexamensysteem Facet beschikbaar gesteld aan scholen. Als DUO haar taken heeft volbracht, kan het examen in principe afgenomen worden. 

5. Klagen

Pas na afname van de examens wordt duidelijk of de examenmakers er echt in zijn geslaagd om een goed examen op te stellen. Via diverse instanties als de LAKS klachtenlijn, de CvTE klachtenlijn en diverse vakverenigingen komen eventuele onvolkomenheden aan het licht.

Deze klachten worden in overleg met het CvTE behandeld en op basis daarvan worden er eventuele aanpassingen of toevoegingen aan het correctiemodel gedaan. Gebeurt dit niet bijtijds, dan kan het CvTE er nog voor kiezen om de leerlingen te compenseren voor de gevonden fout door een aanpassing in de N-term door te voeren. 

De N-term handhaaft een constant niveau in dit proces. Het zorgt ervoor dat elk examen te vergelijken is met zijn voorgangers. Is het examen van 2018 een stuk moeilijker dan dat van 2017, zie je dit misschien terug in een verhoogde N-term. 

Proces

Het volledige proces, van het ontwikkelen van een examen tot aan het afnamemoment, duurt zo'n twee jaar. Hierdoor is het voor de examenmakers moeilijk om actuele onderwerpen of teksten in het examen te stoppen. Voor vakken als muziek en kunst is de cyclus overigens wat korter. 

Op maandag 14 mei beginnen de centrale eindexamens voor zo'n 200.000 middelbare scholieren. Scholieren die na het maken van een examen een klacht hebben, kunnen deze het best doorgeven bij de Eindexamenklachtenlijn van het LAKS. 

Vanaf maandag 14 mei vind je het laatste nieuws en opmerkelijke gebeurtenissen rond de eindexamens in het eindexamendossier van Scholieren.com op NU.nl. Het werk van de bloggers van Scholieren.com is ook te volgen via het kanaal onderaan de voorpagina van NU.nl en via ons liveblog. Wil je jouw examenervaring met ons delen? Reageer dan via NUjij onder dit bericht.