Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) is ''buitengewoon verontrust" over de situatie in Egypte, waar het leger president Mohamed Mursi heeft afgezet. 

Dat liet Timmermans woensdagavond weten.

''Het leger kiest ervoor zelf sturing te geven aan het transitieproces. Dat is niet zonder risico, want ook Mursi kan rekenen op veel aanhangers", zegt de minister.

Hij stelt dat de veranderingen in Egypte uitsluitend via democratische middelen horen te verlopen: ''Vrije en eerlijke verkiezingen, vrijheid van meningsuiting, het recht om te demonstreren en respect voor de mensenrechten, inclusief de rechten van minderheden." En: ''Alleen via politieke dialoog zijn de legitieme wensen van de bevolking te realiseren."

Veiligheid garanderen

Timmermans roept het leger en de politie op om de veiligheid van alle Egyptenaren te garanderen. Sinds de aanvang van de protesten zijn vele tientallen mensen omgekomen en honderden mensen zijn gewond geraakt. Ook zijn tal van vrouwen het slachtoffer geworden van seksueel geweld. ''Ik betreur deze ontwikkelingen ten zeerste. Ik leef sterk mee met de slachtoffers en hun familie", aldus Timmermans.

Vanwege de ''huidige onduidelijke bestuurlijke situatie in Egypte, stelt Nederland overheidssamenwerking ter ondersteuning van Egypte’s transitie voorlopig uit", stelt de minister.

EU

De Europese Unie wil een snelle terugkeer van de democratie in Egypte nadat het leger daar woensdag president Mohamed Mursi heeft afgezet. Dat zei EU-buitenlandchef Catherine Ashton in een reactie op de coup.

''Ik dring er bij alle partijen op aan om zo spoedig mogelijk terug te keren naar het democratische proces, waaronder het houden van vrije en eerlijke verkiezingen en de goedkeuring van de grondwet'', aldus Ashton, die alle partijen opriep terughoudend te zijn. ''Ik veroordeel alle gewelddaden ten zeerste en bied mijn medeleven aan aan de families van de slachtoffers."

Obama

Ook Amerikaanse president Barack Obama is ''zeer bezorgd'' over het afzetten van de Egyptische president Mohamed Mursi door het leger. Hij liet dat woensdag weten in reactie op de coup.

Obama riep op snel een nieuwe gekozen burgerregering in te stellen. Hij drong er bij alle partijen in Egypte op aan geen geweld te gebruiken.

Obama zei ook dat hij opdracht heeft gegeven om te bekijken of de staatsgreep gevolgen heeft voor de Amerikaanse steun aan het leger van Egypte.

Ambassade

Verder maakt de Amerikaanse regering bekend dat het ondersteunende personeel van de Amerikaanse ambassade in Caïro het land moet verlaten. Alleen de 'onmisbare medewerkers’ mogen nog in Egypte blijven, waar het leger woensdag president Mohamed Mursi heeft afgezet.

Het is nog niet duidelijk of de diplomaten met het reguliere vervoer het land uit gaan of dat het Amerikaanse leger bij de uitreis wordt betrokken.

VN

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, heeft woensdag opgeroepen tot kalmte en terughoudendheid in Egypte.

Ook moet ervoor worden gezorgd dat rechten als vrijheid van meningsuiting en vergadering behouden blijven. Aldus Ban in een reactie op de staatsgreep van het leger waarbij woensdag president Mohamed Mursi werd afgezet.

''Veel Egyptenaren hebben met de protesten hun diepe frustraties en legitieme bezorgdheid geuit'', zei Ban, die de coup niet veroordeelde.

''Tegelijkertijd is het altijd reden tot zorg als het leger zich inmengt in de aangelegenheden van een staat'', aldus de VN-topman die het belangrijk vindt dat er snel een burgerregering komt in overeenstemming met de beginselen van de democratie.

Frankrijk

De regering van Frankrijk hoopt op verkiezingen in Egypte, zodat ''het volk zijn leider en zijn toekomst zelf kan bepalen''. Dat stelt de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius in een verklaring die in de nacht van woensdag op donderdag werd uitgegeven.

Hij ging verder niet direct in op de staatsgreep waarbij het leger woensdag president Mohamed Mursi heeft afgezet. Fabius heeft ''van de gebeurtenissen kennisgenomen'', aldus de verklaring.

Achtergrond: Egypte vreest 'verloren revolutie' l Dossier Egypte

Mursi afgezet

De staatsgreep van het Egyptische leger is woensdagavond op het bomvolle Tahrirplein in Caïro met groot gejuich, getoeter en vuurwerk ontvangen. 'Tahrir' is het epicentrum van de opstand tegen het gezag. © AFP
Gejuich en vuurwerk in de Egyptische hoofdstad Caïro na het afzetten van president Mursi. © AFP/Egyptische televisie
Demonstranten vieren feest op het Tahrirplein nadat een televisieuitzending de coup van het leger heeft bevestigd. © AFP
Een demonstrant juicht bovenop een stoplicht bij het Tahrirplein. © AFP
Feestende straatverkopers op het Tahrirplein. © AFP
De commandant van de Egyptische strijdkrachten, General Abdel Fattah el Sisi, sprak het Egyptische volk rond 21.00 uur Nederlandse tijd toe. © AFP/Egyptische televisie
Toespraak van de Egyptische oppositieleider Mohamed ElBaradei na de aankondiging van legercommandant Sisi. © AFP/Egyptische televisie
De aanwezige demonstranten op het Tahrirplein reageren eerder op woensdagavond op de verklaring van Mursi waarin hij aangeeft democratisch verkozen te zijn en van zins te zijn om zijn presidentschap voort te zetten. © AFP
Het Tahrirplein was de afgelopen weken het epicentrum van het protest tegen het gezag. Het regeringsgebouw op het plein werd dinsdagavond met laserlicht beschenen, waarbij een naderend einde van de regering van Mursi werd gesuggereerd. © AFP
De Egyptische politie houdt woensdagmiddag voor- en tegenstanders van de dan nog zittende president Mursi uit elkaar voor een universiteitsgebouw in Caïro. © AFP