CAIRO - Hosni Mubarak, die woensdag met zijn zoons Alaa en Gamal terechtstaat voor moord op anti-regeringsdemonstranten en corruptie, heeft Egypte bijna 30 jaar lang met bijna onbeperkte macht geregeerd. Daaraan kwam op 11 februari na wekenlange demonstraties tegen zijn bewind een einde.

Mubarak zat naast zijn voorganger Anwar al-Sadat toen die in oktober 1981 door extremisten werd vermoord. Hij overleefde zelf voor zover bekend zes aanslagen. De voormalige luchtmachtchef leek nooit van zijn stuk gebracht en regeerde onvermoeibaar door vanuit een schitterend paleis.

Mubarak, op 4 mei 1928 in een dorpje in de Nijldelta geboren, bezocht de militaire academie en ging werken bij de luchtmacht. Hij drong door tot de legertop en werd in de oorlog van 1973 tegen Israël een van de militaire helden.

President Sadat benoemde Mubarak in 1975 tot vicepresident. Hij toonde zich een onwankelbare medewerker van de zeer controversiële Sadat. Die bracht het land vrij radicaal af van de socialistische koers en omarmde plotseling de markteconomie.

Dat leidde in januari 1977 tot een volksopstand. Er vielen honderden doden. Sadat zag zich gedwongen zijn pijnlijke economische maatregelen in te trekken.

Israël

Later dat jaar baarde Sadat opnieuw opzien toen hij naar Israël ging en daarmee de vrede met dat land inluidde. Mubarak bleef pal naast hem staan ondanks een storm van kritiek uit de Arabische wereld. Mubarak veranderde de prowesterse koers niet toen hij zelf in oktober 1981 Sadat opvolgde. Hij riep de noodtoestand uit en handhaafde die tijdens zijn bewind.

Het bleek een handig instrument bij de vervolging van verdachten en opposanten. In de jaren '90 sloeg Mubaraks regime met succes islamitisch extremisme en terrorisme neer.

Hij werd geholpen door het feit dat zijn politiestaat over een enorm apparaat van verklikkers kon beschikken en dat de 83 miljoen mensen op slechts 40.000 vierkante kilometer bij elkaar wonen.

Frauduleuze verkiezingen

De stelselmatig frauduleuze verkiezingen waren nooit een probleem voor de president en het apparaat van zijn partij, de Nationaal Democratische Partij (NDP).

Zij leken de afgelopen jaren open te staan voor echte democratie, maar de verkiezingen van vorig jaar waren nog oneerlijker dan gebruikelijk. Dat beroofde veel opponenten van hun laatste vleugje hoop op democratisering onder de 'moderne farao'.