AMSTERDAM - De vakcentrales FNV en CNV willen onder voorwaarden praten over loonmatiging in de komende jaren, zoals alle politieke partijen in hun verkiezingsprogramma's hebben bepleit.

Dat blijkt uit de nieuwjaarstoespraken van FNV-voorzitter De Waal en zijn CNV-collega Terpstra. Beiden noemen als voorwaarde de invoering van het WAO-compromis dat werknemers- en werkgeversorganisaties eerder hebben afgesproken.

De vakbondsleiders stellen daarnaast dat bij loonmatiging de laagste inkomens zoveel mogelijk worden ontzien. "De zware jongens mogen best wat extra aangeslagen worden", aldus De Waal. Verder mag de loonstijging van ambtenaren niet lager zijn dan van andere werknemers en moet de koppeling van de uitkeringen met de lonen worden gegarandeerd. Ook hekelen de voorzitters het dreigement van de VVD om de zogeheten algemeen verbindend verklaring van CAO's af te schaffen.

"In de onderhandelingen zit niet veel rek", voorspelt De Waal alvast. Zijn collega Terpstra waarschuwt dat de politiek niet als een grammofoonplaat moet blijven hangen op enkel loonmatiging. "Ook structurele problemen als een te lage productiviteit en te weinig innovatiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven moeten worden aangepakt."

De vakbeweging, werkgevers en kabinet hadden in november al een akkoord gesloten over matiger lonen in 2003. De vaste lonen mogen hooguit 2,5 procent stijgen in CAO's die dit jaar worden afgesloten. De loonmatiging bespaart bedrijven en overheid dit jaar veel kosten.

Alle politieke partijen hebben nu ook voor de komende jaren matiger loonkosten als bezuinigingspost in hun nieuwe verkiezingsprogramma's opgenomen. Deze besparingen lopen in de miljarden euro's.

De Waal toont zich nog steeds ontevreden dat de overheid zich bemoeit met de lonen. "Gaan politici zelf de CAO-onderhandelingen voeren? Ontpopt VVD-leider Zalm zich als een neostalinist die van bovenaf de loonontwikkeling regelt? Is CDA'er Balkenende een drukknop-econoom die denkt via een toetsenbord een maximale loonstijging te kunnen verordonneren? Heeft PvdA'er Bos misschien ook die neiging?"

Terpstra is vooral verbolgen over de houding van het CDA. "Ik schrik als ik zowel de VVD als het CDA het huidige, nogal rechtse regeerakkoord moeiteloos rechts hoor passeren. De christelijke-sociale keuze voor solidariteit is blijkbaar van ondergeschikt belang geworden." Volgens de voorzitter van de christelijke vakcentrale laat het CDA zich te veel meevoeren met de VVD.