'Golf overdrachten familiebedrijf kans voor economie'

AMSTERDAM - Nederland staat een golf aan overdrachten van middelgrote familiebedrijven te wachten door de toenemende vergrijzing. Omdat een op de vijf ondernemers momenteel ouder is dan 55 jaar, maken veel familiebedrijven zich op voor een overdracht.

"Die overdrachtsgolf biedt kansen voor de Nederlandse economie", zegt Marnix van Rij, partner bij Ernst & Young. Het adviesbureau meent dat een betere voorzetting van deze bedrijven een procentpunt meer groei in het Nederlandse bedrijfsleven kan opleveren.

Familiebedrijven blijken economisch zeer relevant te zijn, blijkt uit onderzoek van Ernst & Young naar de overdracht van familiebedrijven, uitgevoerd door marktonderzoeksbureau EIM. De middelgrote familiebedrijven, vanaf driehonderd werknemers, zijn goed voor ruim 40 procent van de Nederlandse economie.

Het probleem is vaak wie het roer moet overnemen om het familiebedrijf verder op weg te helpen. Opvolging binnen de familie leidt dikwijls tot strubbelingen. "Als pappie het voorschrijft, heeft het weinig kans van slagen", aldus Van Rij. Hij constateert in Nederland een duidelijk gebrek aan goede opvolgers. Volgens hem ligt dat aan de cultuur. "Mensen kiezen hier toch vaker voor het gespreide bedje. Er zijn minder mensen met toewijding en bereid tot opoffering."

Angst

Ook de angst om failliet te gaan, kan mensen ervan weerhouden de zaak van pa over te nemen. Van Rij: "Je moet gedreven zijn, een visie hebben, iets tot stand willen brengen. Ondernemerschap is geen baan van negen tot vijf. Je moet risico's durven nemen en dat leuk vinden."

Van Rij onderstreept de waarde van nieuwe ondernemers. "Juist zij kunnen goed inspelen op mogelijkheden", aldus de partner. "Ze zijn fris, in staat innovaties door te voeren." Uit het onderzoek blijkt dat het familiebedrijf beter af is met iemand van buitenaf.

Toch komt in bijna de helft van de overdrachten van familiebedrijven zoon of dochter aan het roer te staan. Jaarlijks doen ongeveer zevenduizend ondernemers hun zaak over aan een lid van de familie.

Tips

Om hun kans op succes te vergroten, geeft Van Rij de opvolgers een paar tips mee. In de eerste plaats moet de zoon of dochter bewust kiezen voor het familiebedrijf. "Als pappie het voorschrijft, komen er teleurstellingen", aldus Van Rij. De opvolger blijkt tevens succesvoller als er buiten het familiebedrijf ervaring is opgedaan. "Hij of zij is van meer markten thuis en haalt daaruit succesvolle ideeën voor vernieuwing van product, markt en organisatie."

Ook belangrijk is de relatie tussen opvolger en opgevolgde. "Een zoon of dochter moet sterk in de schoenen staan. Hij of zij krijgt te maken met ondernemers die veelal compleet vrijgevochten en dominante figuren zijn. Dat kind moet geen twee kapiteins op een schip dulden", aldus Van Rij.

Succes

Tenslotte moet de opvolger, eenmaal aan het roer, snel succes vergaren. Van Rij: "De eerste honderd dagen moet hij echt iets laten zien. Een plan van aanpak tonen. Eventuele kritiek verstomt dan snel."

Tot slot dient de nieuwe generatie innovaties door te voeren in het bedrijf. De vernieuwingszin moet echter niet doorslaan. "Zo moet de opvolger de ogen niet sluiten voor waardevolle zaken die de onderneming heeft opgebouwd, zoals bestaande netwerken."

Tip de redactie