DEN HAAG - Werkgevers en de vakbeweging steken deze week voor het eerst sinds maanden de koppen bij elkaar over het ontslagrecht, WW en scholing. Het idee is dat ontslag makkelijker kan als werkgevers werkloosheid tegengaan door meer te investeren in scholing. Maar de vakbeweging is huiverig dat zwakkere groepen, zoals ouderen, allochtonen en gehandicapten, het nakijken hebben.

Al maanden is het ontslagrecht een splijtzwam in de Sociaal-Economische Raad (SER). Er wordt alleen gesproken in aparte werkgroepjes van werkgevers, vakbeweging en de deskundige kroonleden. Het is een lang gekoesterde wens van werkgevers en de politiek om het ontslaan van personeel makkelijker te maken. Maar de vakbeweging verwijt werkgevers dat ze er alleen op uit zijn om ontslag goedkoper te maken.

Haagse hype

Zo noemt FNV-bestuurder Wilna Wind het "een Haagse hype" dat ontslag nu ingewikkeld zou zijn. Zij en haar collega's van het CNV en MHP wijzen erop dat Nederland een van de meest flexibele arbeidsmarkten kent van Europa dankzij de Flexwet. Deze geeft werkgevers de mogelijkheid werknemers eerst drie keer een tijdelijk contract aan te bieden voordat er sprake is van een vast dienstverband.

SER-advies

Begin december moet er een SER-advies liggen aan het nieuw te vormen kabinet na de Tweede Kamerverkiezingen 22 november. Volgens SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan moet een scholingsfonds, waaraan zowel overheid, werkgevers als werknemers bijdragen, garanderen dat mensen gedurende hun loopbaan de kans krijgen om zich om- en bij te scholen. Werkgevers die hun werknemers daartoe de kans geven, hoeven bij ontslag een lagere schadevergoeding te betalen.

Goed geschoolde werknemers komen immers makkelijker elders weer aan de slag. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat bij individueel ontslag de huidige vergoeding ongeveer gehalveerd moet worden tot maximaal een half maandsalaris per gewerkt jaar. Maar dat is voor de vakbeweging onacceptabel.

Discriminatie

Zo stelde Wind eerder deze week dat eerst een einde moet komen aan discriminatie op de arbeidsmarkt. Zij stelde dat werkgevers nog altijd vooral af willen van oudere werknemers, ondanks dat hun ontslag duurder is. Ook komen werkloze 45-plussers volgens het Centrum van Werk en Inkomen (CWI) moeilijker aan de slag, terwijl er een toenemend tekort is aan goed geschoold en ervaren personeel.

De FNV-bestuurder en haar collega Yvon van Houdt van het CNV willen eerst zien dat werkgevers in al hun personeel investeren, voordat ze geloven dat iedereen de kans krijgt om zijn arbeidsmarktpositie te verbeteren. "Het gesprek wordt interessant als werkgevers meer ouderen gaan aannemen en als het aantal 45-plussers in de WW daalt. Als we werkgevers kunnen beoordelen op resultaten valt er een deal te sluiten", aldus Wind.

Maar coördinator sociale zaken A. van Delft van MKB-Nederland noemt dat de omgekeerde wereld. "Dat is hetzelfde als wij zeggen: eerst moet x procent van de werknemers interesse in cursussen tonen, voordat we meewerken aan scholingsfaciliteiten. Het gaat om dat de voorwaarden die je schept om zoveel mogelijk mensen aan de slag te krijgen en te houden."

Werkgevers

Volgens MKB-Nederland en VNO-NCW zullen werkgevers sneller mensen aannemen als ze weten dat ze makkelijker van personeel afkunnen. Volgens de vakbeweging kan de ontslagprocedure al voldoende worden versoepeld dankzij een aanpassing van de Werkloosheidswet per 1 oktober dit jaar. Hierdoor hoeven werknemers niet meer standaard te protesteren tegen ontslag om hun WW-uitkering veilig te stellen en zou toestemming van het CWI niet meer nodig zijn.

Nu moeten werkgevers nog een ontslagvergunning aanvragen bij het CWI of naar de kantonrechter stappen. Het zou eenvoudiger zijn als een werkgever met een individuele werknemer een akkoord over ontslag kan sluiten. In het geval van een conflict kan altijd nog een gang naar de rechter worden gemaakt. De vakbeweging wil het aan de kantonrechter overlaten hoe hoog de gouden handdruk dan moet zijn.