DEN HAAG - Nederlandse gemeenten mogen van de rechter in Den Haag doorgaan met de huisbezoeken bij uitkeringsgerechtigden. Een groep van 89 personen had bij de rechter een verbod op de controles geëist, omdat ze de privacy van de uitkeringsgerechtigden zouden schenden.

De kortgedingrechter heeft die eis woensdag verworpen. Volgens hem hebben gemeenten de wettelijke bevoegdheid om, in de strijd tegen uitkeringsfraude, de privacy te schenden.

Nederlandse gemeenten leggen steeds vaker huisbezoeken af bij mensen die recht hebben op een uitkering, om te controleren of ze bijvoorbeeld niet samenwonen en dus geen recht hebben op een uitkering. De gemeente Amsterdam bespaart jaarlijks 27 miljoen euro op de uitgaven aan bijstandsuitkeringen sinds ze regelmatig huisbezoeken aflegt bij uitkeringsgerechtigden.

De groep van 89 personen, die gedeeltelijk uit uitkeringsgerechtigden bestaat, had het kort geding aangespannen tegen 17 gemeenten, waaronder Amsterdam en Den Haag en ook kleinere gemeenten als Hoorn en Oosterhout. De rechtszaak was bovendien gericht tegen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De groep wilde dat het ministerie de gemeenten zou bevelen om geen huisbezoeken meer af te leggen. Ook die eis is door de rechter verworpen.

Aboutaleb

De Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb is blij met de uitspraak. "Hiermee kunnen we door met de controles en zo kunnen we ervoor zorgen dat uitkeringen alleen terecht komen bij mensen die het echt nodig hebben. Het is een ingrijpend middel, maar noodzakelijk omdat de overheid rechtmatigheidscontroles te lang heeft laten ligggen. Toch zullen we het huisbezoek doordacht en met veel begrip voor burgers in zetten, waarbij evenwicht is tussen de noodzaak te controleren en de privacy van de burgers."

Zijn collega uit Den Haag, wethouder Henk Kool: "Ik ben heel blij dat we in staat blijven de rechtmatigheid van de te verstrekken uitkering kunnen blijven vaststellen. Door die huisbezoeken kunnen we fraude voorkomen en bestrijden."

De gemeente Den Haag gaat in principe bij iedereen die voor het eerst een uitkering aanvraagt op huisbezoek. In 25 procent van de aanvragen heeft een preventief huisbezoek in 2005 geleid tot een afwijzing. Bij lopende uitkeringen legt de gemeente alleen huisbezoek af bij een vermoeden van misbruik. In 2005 zijn zo met 800 huisbezoeken 610 gevallen van fraude ontdekt.