DEN HAAG - Zowel de uitvoerders van de bijstand, gemeenten en sociale diensten, als diegene die afhankelijk zijn van het sociale vangnet voelen weinig voor de zogeheten 'terugkeerbanen' van staatssecretaris Henk van Hoof (Sociale Zaken). De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de vereniging van directeuren van sociale diensten (Divosa) en de Landelijke Cliëntenraad zijn eensgezind in hun kritiek.

Langdurig werklozen verplichten om maximaal twee jaar met behoud van de bijstandsuitkering werkervaring op te doen, is volgens de drie organisaties een te beperkte aanpak. Zo stelde een VNG-woordvoerder woensdag dat aan de gemeenten zelf moet worden overgelaten hoe lang en op welke manier iemand vanuit de bijstand naar werk begeleid wordt.

Afdwingen

Nu al kunnen gemeenten bij mensen in de bijstand afdwingen dat ze een half jaar met behoud van uitkering werken, omdat ze anders gekort worden. "Van Hoof wil dat verruimen naar twee jaar, maar voor de zwaksten op de arbeidsmarkt is vaak langer en intensievere begeleiding nodig", aldus de VNG-zegsman. Ook moet "arbeid lonen" wil je volgens de VNG mensen motiveren en moet het mogelijk zijn voor gewerkte uren minimaal het wettelijk minimumloon te betalen.

Divosa-voorzitter Tof Thissen spreekt van een non-instrument en ook hij pleit voor meer maatwerk. Volgens hem worden terugkeerbanen 'heen en weer'-banen voor mensen die met twee jaar verplicht werken voor een uitkering nog niet geholpen zijn. Vorige maand maakte Divosa bekend dat directeuren van de gemeentelijke instellingen denken dat circa de helft van de bijstandgerechtigden nooit aan de slag komt in een 'gewone' baan door pyschische en lichamelijke problemen.

Perspectief

Van Hoof zei in reactie hierop dat hij niet wenst de helft van de mensen in de bijstand af te schrijven. Dat is de Cliëntenraad met de bewindsman eens. "Maar waarom biedt hij ze dan niet meer perspectief?" vraagt algemeen secretaris Else Roetering van de raad. Zij vreest net als Thissen dat mensen die na twee jaar gewerkt te hebben voor de uitkering en niet verder komen, terugvallen in de bijstand. "Het is niet eerlijk deze mensen een leven lang op het sociaal minimum te laten zitten."

De Divosa-voorzitter wil een nieuwe vorm van gesubsidieerde arbeid. Hij vindt dat Van Hoof een spookbeeld oproept rondom de oude Melkertbanen. Het probleem dat mensen niet doorstroomden naar regulier werk is volgens hem nu minder. Ook de VNG wijst erop dat gemeenten nu meer geprikkeld worden om mensen aan de slag te krijgen, omdat ze door nieuwe wetgeving financieel verantwoordelijk zijn worden voor de bijstand.