ARNHEM - Nederland dreigt achterop te raken bij de vorming van een Europese betaalstandaard. Door oude afspraken met de detailhandel duurt het mogelijk nog tot 2013 voordat consumenten massaal afrekenen met een pas met daarin een chip in plaats van een magneetstrip. Fraude met pinpassen kan daardoor toenemen.

Hiervoor waarschuwt CCV, marktleider in betaalautomaten. Volgens CCV-directeur Ton van der Bruggen kan vertraging in de overstap naar een nieuw systeem leiden tot een toeloop van fraudeurs in Nederland. "Er is te lang geleund op het succes van het PIN-systeem. Daardoor is heel lang gezegd: vernieuwing interesseert ons niet."

Kaartlezers

Winkelbedrijven worden momenteel al geconfronteerd met de fraudegevoeligheid van het Nederlandse systeem. Bendes plunderen via kaartlezers op betaalautomaten de rekeningen van het winkelend publiek. De criminelen hanteren daarbij een oude truc, waarmee de afgelopen jaren ook het bankwezen werd geteisterd. Zij kopiëren de gegevens van de pinpas en kijken vervolgens de pincode van hun prooi af.

Nederland loopt vooral gevaar omdat andere landen voorop lopen met veiliger betaalsystemen. België is volgend jaar waarschijnlijk helemaal klaar voor passen met chips. Wie in België en Frankrijk wil betalen met een creditcard, loopt al de kans dat daarvoor het invoeren van een pincode noodzakelijk is, zegt Marc Temmerman van Visa Europa. "Criminele bendes zullen daarom straks de landen opzoeken waar dat nog niet het geval is."

Zwakte

"Het gevaar van ons betalingssysteem duikt op als consumenten elektronisch betalen of geld opnemen", constateert CCV-directeur Van der Bruggen. "Dat is de zwakte die de laatste jaren aan het licht is gekomen en die de banken volstrekt hebben onderschat."

Om fraude met passen tegen te gaan, is binnen Europa een nieuwe manier van betalen ontwikkeld. Daarbij wordt de magneetstrip van de bankpas vervangen door een chip. Die is veel moeilijker te kopiëren. De invoering van de nieuwe techniek vormt de opmaat tot een Europese betaalzone.

Chip

Sinds vorig jaar kunnen banken Europese kredietkaarten met een chip leveren. In januari 2008 volgen de gewone betaalpassen van de bankrekening. Het doel is dat nationale betaalsystemen als PIN twee jaar later niet meer bestaan. Zij worden vervangen of moeten zorgen voor grensoverschrijdende betaaldiensten in Europa.

"Het is in mijn ogen volstrekt duidelijk dat Nederland er niet op tijd klaar voor is", zegt Van der Bruggen over de streefdatum 2010. Dit heeft volgens hem vooral te maken met de strijd die is geleverd rondom de invoering van de euro. De detailhandel schakelde toen morrend over op nieuwe betaalautomaten, maar bedong daarbij de garantie dat toen aangeschafte apparatuur nog jarenlang zou worden ondersteund door de leveranciers.

Lokken

Uiteindelijk kunnen winkeliers hun huidige betaalautomaten tot 2013 in bedrijf houden, aldus Van der Bruggen. "Dat kan criminelen naar Nederland lokken." Visa-woordvoerder Temmerman, die de afgelopen jaren betrokken was bij het opzetten van de Single Euro Payments Area (SEPA), is minder ongerust.

"Politieke druk zal ertoe leiden dat de grote detailhandelsbedrijven hun fraudegevoeligheid gaan beperken. Zij gaan dan snel over op nieuwe betalingsystemen."