DEN HAAG - De Tweede Kamer wil voorkomen dat de relatief kleine Nederlandse energiebedrijven op korte termijn worden overgenomen door buitenlandse giganten. CDA en PvdA drongen er donderdag bij minister Brinkhorst van Economische Zaken op aan zijn invloed aan te wenden bij de aandeelhouders van bedrijven als Nuon en Essent.

Die aandeelhouders, provincies en gemeenten, zouden moeten beloven de aandelen voorlopig nog niet te verkopen. GroenLinks en de kleine christelijke partijen willen een stap verder gaan door desnoods verkoop te verbieden.

De mogelijkheid van verkoop van de aandelen is een stap dichterbij gekomen, nu de Tweede Kamer op het punt staat in te stemmen met het wetsvoorstel van Brinkhorst om de energiebedrijven te splitsen. In afwachting van dat wetsvoorstel werd een tijdelijk verbod op privatisering ingesteld. Brinkhorst zegde de Kamer toe in gesprek te willen gaan met de aandeelhouders, maar benadrukte dat die een eigen verantwoordelijkheid hebben.

Gesplitst

Door het wetsvoorstel worden de energiebedrijven gesplitst in een publiek deel dat de netwerken in handen heeft, en een commercieel deel dat de energie levert. Daarmee wordt voorkomen dat Nederlandse kabels en leidingen in buitenlandse handen komen en kan de overheid zorgdragen voor investeringen om ze in stand te houden.

Bovendien zijn de netwerken dan onafhankelijk van de leveranciers van energie. Dat maakt eerlijke concurrentie mogelijk doordat ze aanbieders van energie onder gelijke voorwaarden moeten toelaten.

Voordelen

Consumentenbond, tuinders, en de organisatie van het midden- en kleinbedrijf zien grote voordelen in de wet, omdat de eerlijke concurrentie moet leiden tot lagere prijzen. Het Centraal Planbureau denkt dat de voordelen van de splitsing voor de samenleving veel groter kunnen zijn dan de nadelen.

Die nadelen zijn er wel voor de energiemaatschappijen. Zij vrezen door de splitsing nog zwakker te staan in het Europese fusiegeweld. Bovendien kan nu de situatie ontstaan, dat een buitenlands concern, dat niet hoeft te splitsten, een afgesplitst Nederlands bedrijf kan overnemen.

Voor GroenLinks reden om ervoor te pleiten, dat een Nederlands bedrijf niet kan worden overgenomen door een concern dat zelf niet gesplitst is of dat een grote macht heeft op de markt. Een andere mogelijkheid om overname te voorkomen is dat provincies en gemeenten als aandeelhouders gewoon hun aandelen niet verkopen.

De Tweede Kamer zet het debat over de splitsingswet woensdag voort.