DEN HAAG - Minister Zalm van Financiën (VVD) heeft zondag voor de televisie burgers in een aantal gemeenten opgeroepen om de OZB voorlopig niet te betalen. Volgens hem brengen 62 gemeenten meer OZB in rekening dan wettelijk is toegestaan. De uitlatingen van Zalm zijn niet alleen slecht gevallen bij de linkse oppositie, maar ook bij regeringspartij CDA.

Zalm en zijn partijgenoot minister Remkes van Binnenlandse Zaken hebben de 62 gemeenten in een brief laten weten dat bepaalde tarieven alleen met meer dan 2 procent mogen stijgen, als ze daarvoor ontheffing hebben gekregen van de provincie.

Lijst

De meeste gemeenten houden zich aan de regels, aldus Zalm in het tv-programma Buitenhof. Hij kondigde aan dat een lijst van de 62 gemeenten gepubliceerd zou worden op internet, wat zondag inderdaad gebeurde. Zalm, die het als zijn taak ziet om de "belastingbetaler te beschermen", zei dat de mensen dus zelf kunnen zien of ze te hoog worden aangeslagen.

"Ook gemeenten moeten zich aan de wet houden," aldus Zalm, die stelde dat burgers die niet betalen niets te vrezen hebben. De liberale vicepremier denkt dat gemeenten de tarieven snel zullen aanpassen als ze merken dat ze anders geen cent binnen krijgen.

Gebruikersdeel

Met ingang van dit jaar is het zogeheten gebruikersdeel in de OZB afgeschaft. De gemeenten krijgen meer uitgekeerd uit het gemeentefonds om dit goed te maken. Het was niet de bedoeling dat ze andere OZB-tarieven zouden verhogen. Regeringspartij D66 heeft daarom wel begrip voor Zalm, temeer daar de "gemeentelijke lasten in de afgelopen tien jaar buitensporig gestegen zijn", aldus D66-Kamerlid Bakker.

Burgerlijke ongehoorzaamheid

Het CDA, de grootste regeringspartij, vindt dat het "niet zo kan zijn dat een minister oproept tot burgerlijke ongehoorzaamheid en het niet betalen van belasting". "Er zijn andere manieren om te voorkomen dat gemeenten de OZB gebruiken als melkkoe", aldus een CDA-woordvoerder. Hij vindt dat de bewindslieden gemeenten moeten aanspreken en eventueel korten via het gementefonds.

Tot de orde

Ook PvdA-Tweede Kamerlid Crone vindt dat het aan minister Zalm is om gemeenten, en daarmee ook tal van VVD-wethouders, tot de orde te roepen, en dat het kabinet dit niet moet overlaten aan de burgers. GroenLinks ziet in het optreden van Zalm een "verkiezingsstunt" en wil hem daarover dinsdag in de Tweede Kamer aan de tand voelen. GroenLinks-Tweede Kamerlid Vendrik wijst erop dat veel gemeenten de voorkeur geven aan belastingheffing via de OZB, omdat ze daarmee de scheve inkomensverhoudingen wat recht kunnen trekken. Andere heffingen van de gemeenten bieden niet die mogelijkheid.

Zalm noemde voor de televisie drie gemeenten met name, waaronder Castricum. Wethouder Y. van Gosliga reageerde woedend. Volgens hem zit Zalm er helemaal naast met zijn berekening. Wethouder Emmens in Zoetermeer, een van de 62 gemeenten op de lijst, zegt in een reactie dat er een rekenfout is gemaakt.

Wethouder Roos van Wormerland vindt dat Zalm buiten zijn boekje is gegaan door op te roepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Het verwijt aan zijn gemeente noemt hij "onterecht en bovenal onjuist". Wormerland heeft toestemming gevraagd aan de provincie en die ook gekregen, aldus Roos.