AMSTELVEEN - Het nettobedrag op het loonstrookje van januari zegt niets over de koopkracht. Mensen die deze maand minder uitbetaald krijgen, hoeven niet onmiddellijk te schrikken. Aan de andere kant kunnen werknemers die er netto fors op vooruit gaan, toch niet of nauwelijks meer te besteden krijgen. Wel zal de gemiddelde Nederlander na jaren van een daling van de koopkracht dit jaar meer euro's kunnen uitgeven.

Dat stelt het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) maandag op basis van eigen koopkrachtberekeningen. De verschillen in koopkracht tussen verschillende groepen worden vooral veroorzaakt door het nieuwe zorgstelsel.

Met name huishoudens die vorig jaar via het ziekenfonds waren verzekerd, gaan er qua salaris op vooruit. Zij krijgen gemiddeld 50 euro meer loon dan vorig jaar. Maar in koopkracht gaan zij er nauwelijks op vooruit, aldus het Nibud. Sommigen zullen zelfs enkele euro's minder te besteden hebben dan in 2005. Dat komt door de hogere premie in het nieuwe ziektekostenverzekering.

Particulier

Veel mensen die vorig jaar particulier verzekerd waren, gaan er dit jaar op vooruit, ook al lijkt dat niet zo als je naar het loonstrookje kijkt. Velen zien dat hun nettoloon wel zo'n 150 euro lager is dan afgelopen jaar. Toch gaan zij er in werkelijkheid op vooruit. Ook dit komt door het nieuwe zorgstelsel.

"Vooral mensen met een hoog inkomen zullen schrikken van hun loonstrookje," stelt M. Warnaar van het Nibud. Zij profiteren echter relatief sterk van het nieuwe zorgstelsel. Met name veelverdieners met kinderen, die voortaan gratis zijn meeverzekerd, gaan er daarom toch fors op vooruit.

Toch zal niet iedereen dit jaar meer te besteden krijgen. Vooral voor jonge, kinderloze mensen die vorig jaar particulier verzekerd waren en een hoge bijdrage voor de ziektekosten kregen van hun werkgever, dreigt verlies van koopkracht, aldus het Nibud.

Volgens eigen berekeningen van salarisverwerker LogicaCMG gaan vooral mensen met een brutosalaris van tussen de 2750 en 4250 euro erop vooruit met een plus van tussen de 7,50 en 11,50 euro. De verwerker van loonstrookjes verwacht dat mensen die meer dan 4250 euro en minder dan 2750 euro verdienen, er in koopkracht op achteruit zullen gaan.

Leaseauto

Het Nibud maakt zich zorgen over de grote verschillen tussen het loonstrookje en het bedrag dat iemand daadwerkelijk in zijn portemonnee overhoudt. Het instituut hoopt dat mensen die er qua salaris op vooruitgaan, niet meteen meer gaan uitgeven. Dat kan onder andere gelden voor mensen met een leaseauto, die daar sinds 1 januari maandelijks voor betalen.

LogicaCMG waarschuwt dat zij tijdens de belastingaangifte voor 2005 voor een eenmalige dubbele belasting komen te staan omdat de afrekening door de fiscus in het verleden jaarlijks werden gedaan.

Teruggave

Het Nibud adviseert mensen met klem om bij de Belastingdienst na te gaan of zij recht hebben een teruggave voor hoge ziektekosten. "Deze teruggaaf kan het verschil zijn tussen een winst aan koopkracht van enkele euro's tot misschien wel 30 euro", aldus Warnaar.

Juist de lagere inkomens moeten de fiscus bellen want zij hebben recht op een hogere teruggaaf, stelt het Nibud. De Belastingdienst bekijkt op dit moment hoe mensen deze voorlopige teruggaaf gemakkelijker kunnen aanvragen.