HONGKONG - Voor Nederlandse bedrijven verandert er door de overeenkomst die in Hongkong is gesloten op dit moment nog niets. Maar het resultaat dat er nu ligt, heeft de toekomstige mogelijkheden voor Nederlandse exporteurs niet groter gemaakt, aldus de werkgeversorganisatie VNO-NCW zondag in een reactie. Nederlandse hulporganisaties zijn teleurgesteld.

Volgens VNO-NCW zijn belangrijke beslissingen vooruitgeschoven. Dat geldt in het bijzonder voor de afbouw van tarieven in de industriesector. "Er is nog weinig zinnigs over te zeggen", aldus Winand Quaedvlieg, secretaris internationale economische zaken van VNO-NCW.

Door een verlaging van industrietarieven zou het voor Nederlandse bedrijven makkelijker moeten worden om in het buitenland producten te verkopen. Als ze aan de grens nu een invoerheffing moeten betalen, wordt hun product duurder en dus minder aantrekkelijk. Met het akkoord dat nu op tafel ligt kan het wat invoerheffingen betreft nog alle kanten op, aldus VNO-NCW.

Minimaal

De organisatie noemt het akkoord in dit stadium minimaal. "Het is te weinig om van te leven, maar te veel om van dood te gaan", aldus de organisatie. De komende maanden moet er flink wat gebeuren om het akkoord 'op gewicht' te brengen, aldus de werkgeversorganisatie. Over de afspraken op het gebied van liberalisering van de dienstensector is VNO-NCW milder.

Op een punt is de overeenkomst wel goed. Een oudere afspraak die elektronische transmissies zoals e-mails vrij houdt van tariefheffingen is verlengd. De achtergrond van die regeling is om het internetverkeer zo vrij mogelijk te houden. De afspraak geldt ook bijvoorbeeld voor het versturen van artikelen via de elektronische post.

Hulporganisaties

Nederlandse hulporganisaties zijn teleurgesteld in de uitkomst van de WTO-top. Ze vinden dat het oorspronkelijke doel van de handelsbesprekingen, het verbeteren van de positie van ontwikkelingslanden, onvoldoende uit de verf komt in het akkoord dat zondag werd gesloten.

Novib (onderdeel van ontwikkelingsorganisatie Oxfam) spreekt van een verraad van de beloften om de positie van ontwikkelingslanden te verbeteren. De besprekingen in Hongkong werden gevoerd in het kader van de Doha-ronde, die in 2001 werden gelanceerd en vooral zijn bedoeld om de positie van ontwikkelingslanden te verbeteren.

Volgens Adrie Papma van Novib komen rijke landen er in het akkoord beter vanaf dan arme. Ze zei diep teleurgesteld te zijn in de uitkomsten van de handelsconferentie in Hongkong. Stefan Verwer van ontwikkelingsorganisatie Both ENDS wijst erop dat het algemene doel van de Doha-ronde was om arme landen verder op weg te helpen.

Markten

Teleurstelling is er onder meer over de passage die erin voorziet arme landen meer toegang te geven tot de markten van rijke landen. De Europese Unie laat alles behalve wapens al tariefvrij toe en had graag gezien dat alle rijke landen dit voorbeeld zouden volgen. De Verenigde Staten en Japan lagen echter dwars en behouden nu de mogelijkheid een beperkt aantal producten te weren. Op die manier kan textiel uit Bangladesh nog steeds worden geweerd in de VS, aldus Mariken Gaandersen van ICCO.

Gaanderse is ook erg teleurgesteld over de gelden die de rijke landen willen uittrekken voor hulp bij handel in arme landen. Volgens haar gaat het niet om geld dat extra wordt vrijgemaakt maar al eerder is beloofd. "Dit is een sigaar uit eigen doos", aldus de medewerkster van ICCO. Gaanderse is ook ontevreden over de regeling voor katoen.

Boeren

Amerikaanse boeren krijgen jaarlijks miljarden subsidies, waardoor ze hun product goedkoop kunnen exporteren. Afrikaanse boeren kunnen daar niet tegenop concurreren. De verklaring die zondag in Hongkong is aangenomen, voorziet wel in besprekingen over deze omstreden subsidies, maar de tekst is volgens Gaanderse erg vrijblijvend.