HONGKONG - Minister Brinkhorst van Economische Zaken noemde het akkoord dat zondag is bereikt acceptabel, maar niet bevredigend. Hij hechtte er belang aan dat de Europese Unie er in slaagde als een man op te treden en zich tijdens de ministersconferentie niet uit elkaar heeft laten spelen en in staat is om eensgezind besluiten te nemen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Brinkhorst zei blij te zijn dat met het afschaffen van de exportsubsidies het beeld is weggenomen waarin de EU en protectionisme op landbouwgebied in een adem kunnen worden genoemd.

In die zin is een belangrijke hypotheek weggenomen, aldus de bewindsman. "We zullen vanaf nu in het offensief kunnen gaan." Brinkhorst zei dat het akkoord dat dit weekeinde in Brussel over de Europese begroting werd gesloten van grote betekenis is voor de manier waarop de EU in Hongkong kon opereren.

Hypocrisie

Op onderdelen van de overeenkomst van Hongkong is Brinkhorst niet tevreden. Hij doelde daarmee onder meer op het feit dan landen als Brazilië hun markten erg beschermen, terwijl ze zelf wel toegang vragen op andere markten. "In die zin is er sprake van een zekere hypocrisie", aldus de minister. Ook de handel tussen ontwikkelingslanden onderling is volgens de bewindsman niet erg bevorderd.

Industrie

Een deel van de onderhandelingen had betrekking op marktopening voor industrieproducten. De EU had graag gezien dat hier specifiekere afspraken over zouden worden gemaakt. Brinkhorst sprak in dit verband van een zwak punt. Brinkhorst onderstreepte dat de EU het van belang vindt dat tegenover concessies in de landbouw toezeggingen in de industriesector staan.

Voor de Nederlandse exportpositie is het akkoord van Hongkong van groot belang. "Nederland is enorm gevoelig voor export. Voor de consument gaat het erom dat producten zoals schoenen geproduceerd worden waar ze het best en het goedkoopst zijn. Zonder een Doha-akkoord blijft het spook van protectionisme boven de markt hangen hangen", aldus Brinkhorst.

Teleurgesteld is Brinkhorst in de Verenigde Staten en Japan, omdat die niet hun markten voor de volle honderd procent wilden openen voor ontwikkelingslanden. De Europese Unie maakte zich daar sterk voor en doet dat zelf in de praktijk al. De VS willen de mogelijkheid houden bepaalde producten via invoertarieven te weren. Dat blijft nu mogelijk. Het land kan daardoor invoerheffingen op bijvoorbeeld textiel uit Bangladesh handhaven.

Brazilië

Brinkhorst zei zich tijdens de onderhandelingen erg gestoord te hebben aan de houding van de Brazilianen, die zelf "helemaal geen bal aan exportsubsidies hebben, maar iedereen opstoken." Tijdens de gesprekken lieten zij de Europese commissaris voor Handel Mandelson nauwelijks uitspreken of liepen ze de zaal gewoon uit. Brinkhorst sprak van een venijnige sfeer.

CDA

Het CDA is matig tevreden over het WTO-akkoord dat zondag is bereikt. Er is in ieder geval een akkoord bereikt en het overleg is niet mislukt, aldus CDA-Kamerlid De Haan. Tijdens de voorbesprekingen in de Kamer was vrijwel iedereen het erover eens dat we al tevreden mochten zijn als het overleg niet zou mislukken, aldus De Haan.

De Haan is het met Brinkhorst eens dat de Europese landen zich op de top van de goede kant hebben laten zien. Zij willen de invoertarieven voor ontwikkelingslanden afschaffen. Ook van belang vindt De Haan dat ontwikkelingslanden hun landbouwmarkt mogen afschermen.

SP

De SP is teleurgesteld over het WTO-akkoord. Het bevat nauwelijks toezeggen over het afbouwen van landbouwsubsidies en gevaarlijke toezeggingen over de liberalisering van diensten door ontwikkelingslanden, liet Tweede Kamerlid Irrgang weten. "De belofte dat deze ronde een ontwikkelingsronde zou worden, ligt nu definitief op het kerkhof. De Europese Unie is hypocriet omdat die toch weer vooral voor zichzelf opkomt."

De EU heeft met het afbouwen van exportsubsidies in 2013 volgens de SP niets nieuws aangeboden. Ook het Amerikaanse aanbod om de exportsubsidies voor katoen af te schaffen, stelt niets voor, aldus Irrgang. Volgens hem kunnen ontwikkelingslanden bovendien niet weigeren om over liberalisering van bepaalde sectoren te onderhandelen.

GroenLinks

Ook GroenLinks bestempelt het WTO-akkoord als buitengewoon mager. Volgens Tweede Kamerlid Vendrik mag het de naam van akkoord niet eens dragen, zo zei hij zondag. De 150 lidstaten hebben het alleen zo genoemd om geen gezichtsverlies te lijden.

"Van de belofte uit 2001 dat dit een ontwikkelingsronde zou worden, is niets terechtgekomen. Het westen had moeten inleveren en de ontwikkelingslanden hadden moeten krijgen, maar dat is niet vervuld", aldus Vendrik. Het WTO-akkoord stemt hem somber voor de definitieve handelsovereenkomst die er volgend jaar moet komen.